Wiadomości z Rudy Śląskiej

HALLOWEEN: Skąd pochodzi i jak obchodzone jest w Polsce i na świecie?

  • Dodano: 2021-10-11 08:15, aktualizacja: 2021-10-11 08:23

Halloween to zwyczaj obchodzony 31 października, który przywędrował do Polski w latach 90-tych. Skąd pochodzi i jaka jest jego historia? W których krajach i jak się go obchodzi?

Halloween to święto obchodzone w nocy z 31 października na 1 listopada. W USA jest to drugie – po Bożym Narodzeniu – najpopularniejsze święto. W Polsce jest stosunkową nowością, bo przywędrowało do nas po zmianach ustrojowych w 1989 r. Z roku na rok Polacy coraz chętniej kultywują ten zwyczaj. W sklepach halloweenowe gadżety pojawiają się już na początku października, a tematycznych imprez stale przybywa.

Jaka jest historia Halloween? Z czego wywodzi się ten popularny dziś zwyczaj? W których krajach najchętniej obchodzi się Halloween? Czym różni się Halloween od słowiańskich Dziadów?

Historia Halloween

Halloween pochodzi ze Stanów Zjednoczonych? Można by tak pomyśleć – w końcu to właśnie tam tak hucznie się je obchodzi. Jednak nic bardziej mylnego. Halloween przywędrowało do USA za sprawą irlandzkich imigrantów, którzy sprowadzili ten zwyczaj do Ameryki północnej w latach 40 XIX w.

Samhain

Korzenie Halloween najprawdopodobniej sięgają celtyckich wierzeń i zwyczajów, a konkretnie święta Samhain, które – według kulturoznawców – obchodzone było 2 tys. lat temu na terenach Anglii, Szkocji, Francji, Irlandii i Walii. Samhain było świętem celebrującym zakończeniem żniw i roku, obchodzonym w nocy z 31 października na 1 listopada, podczas którego czczono dusze przodków.

Celtowie wierzyli, że w tę noc zaciera się granica między światami żywych i umarłych. Dusze osób zmarłych w minionym roku miały przedostawać się do świata żywych, aby odpokutować grzechy. W związku z tym wykonywano różne rytuały, będące najpewniej pierwowzorem znanych nam dzisiaj halloweenowych obrzędów. Możliwe, że zwyczaj przebierania się w ten dzień i zakładania strasznych masek miało odstraszać bądź udobruchać złe duchy, które zstępowały wtedy na ziemię.

Halloween (fot. unsplash.com)

Od Samhain do Halloween

Obchody Samhain zaczęły zanikać pod wpływem chrześcijaństwa – zwłaszcza, gdy w 835 roku przeniesiono Wszystkich Świętych z maja na 1 listopada. Wprowadzenie Dnia Zadusznego w 998 roku przez św. Odylona (francuskiego benedyktyna) w jeszcze większym stopniu wyparło Samhain. Dzień poprzedzający Wszystkich Świętych został wprowadzony do liturgii rzymskiej i jednocześnie upowszechniony w całym Kościele oraz nazwany „All Hallows’ Eve”, czyli Wigilią Wszystkich Świętych. Nazwa ta na przestrzeni wieków przekształciła się w „Halloween”.

Hallowen w USA

Choć niewątpliwie korzenie Halloween nie są amerykańskie, to USA bardzo hucznie i chętnie obchodzi to święto. Halloween do Stanów Zjednoczonych sprowadzili irlandzcy imigranci w latach 40-tych XIX wieku. Pierwsza parada z okazji Halloween odbyła się 31 października 1920 roku w stanie Minnesota. Z roku na rok zwyczaj zyskiwał coraz większą popularność. W drugiej połowie XX wieku o Halloween usłyszała zachodnia Europa, z kolei cała reszta doświadczyła halloweenowego szaleństwa pod koniec XX wieku.

Halloween (fot. unsplash.com)

Hallowen dziś

Jak wygląda świętowanie Halloween dziś? Przede wszystkim, święto nie ma zbyt wiele wspólnego z pierwotnym Samhain – jest w dużej mierze skomercjalizowane. Na halloweenowych imprezach królują straszne przebrania, maski, pomalowane twarze, lampiony z wydrążonych dyni i maratony horrorów. Dziś to święto jest okazją do wspólnej zabawy, przebrania się, a dla dzieci – stawiania sąsiadom kultowego już dla tego dnia dylematu pod tytułem „Cukierek albo psikus!”.

Hallowen na świecie

Halloween obchodzone jest w wielu krajach na świecie, pod różnymi nazwami. Oczywiście hucznie to święto obchodzą Amerykanie, ale również Irlandczycy. Meksykanie mają swoje własne święto – El Dia los Muertos – będące połączeniem stylu latynoamerykańskiego z chrześcijaństwem. W Chinach 31 października obchodzone jest Ten Chieh, podczas którego Chińczycy przygotowują tradycyjne jedzenie i poświęcają je swoim przodkom, a także puszczają płonące lampiony i papierowe łódeczki, które mają za zadanie torowanie drogi zbłąkanym duszom. Niemcy również są coraz bardziej otwarci na Halloween – zwyczaj ten zyskuje tam coraz większą popularność i wygląda podobnie, jak w Stanach i Irlandii, czyli polega głównie na dobrej zabawie i przebieraniu się w przerażające potwory. W Austrii obchodzi się tygodniowe święto zwane Seleenwoche (trwające od 30 października do 8 listopada), podczas którego ludzie modlą się do swoich bliskich zmarłych.

Halloween a słowiańskie Dziady

Dziady to przedchrześcijański, słowiański obrzęd odprawiany w nocy z 31 października na 1 listopada. Tak naprawdę ma wiele wspólnego z korzeniami obecnego Halloween. Istotą obrzędu również było obcowanie żywych z umarłymi i wiara w zacieranie się w tym czasie dwóch światów. Wierzono, że podczas dziadów nawiązywano kontakt z duszami przodków (dziadami – stąd nazwa), które powracają do miejsc, które zasiedlały za życia. Zmarli byli uważani za duchowych opiekunów płodności i urodzaju, a obrzędy zaduszne miały pomóc zyskać ich przychylność.

Dziady powszechne były wśród Słowian, Bałtów, ale również istniały w wielu kulturach europejskich i pozaeuropejskich. Podczas obrzędów dziadów należało ugościć przybywające do domów dusze przodków, aby zyskać ich przychylność i pomóc w osiągnięciu pozaziemskiego spokoju. W tym celu odprawiano uczty dla dusz zmarłych, należało również umożliwić im wykąpanie się i ogrzanie. Rozpalano ogniska na rozstajach dróg, by dusze nie zbłądziły w drodze do domu. Miało to za zadanie również odpędzić demony, którymi stawały się dusze samobójców czy topielców. Pozostałością po tym zwyczaju są znicze, które zapalamy na grobach.

Dziady dzisiaj

W niektórych regionach wschodniej Polski, na Ukrainie, Białorusi czy w niektórych częściach Rosji nadal kultywuje się niektóre z obrzędów. Przykładowo przynoszenie na grób zmarłego symbolicznego posiłku w dwojakach (naczyniu, w którym niegdyś donoszono jadło pracującym na pole). Dziady obecne są również w wielu słowiańskich ruchach pogańskich.


Źródło: TVS

Komentarze (5)    dodaj komentarz »

  • Gosia

    "Polacy nie gęsi swoj jezyk mają"... kulturę też

  • Ziga z Wirku

    A ja proponuję pomału obchodzić święto Dziękczynienia i wcinać indyka , Walentynki i Halloween już celebrujemy.

  • olo

    Obchodzimy te święta które są wesołe, niekoniecznie wzniośle narodowe czy kościelne. Te zostawiamy wam.

  • Lol

    Czytałeś w ogóle ten artykuł? Znasz historie Polski ? Haloween to nasze polskie staroslowianskie Dziady. Walenty ki to dzień miłości. Dla zepsutych piosowcow przydalo by się święto pogardy i nienawiści

  • the truth

    dla pisowców nie ma nadzieje, najlepiej jakby to całe pokolenie zeszło z tego padło łez. Najsmutniejsze jest to ze nasza religia ma więcej naleciałości z pogańskich albo innych religii ze tak de facto sama nic nie wymyśliła a ludzie tego nie wiedzą

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Dodaj komentarz

chcę otrzymać bezpłatny newsletter portalu RudaSlaska.com.pl.

Więcej informacji na temat przysługujących Państwu praw zawarliśmy w Polityce Prywatności.