Leczenie kanałowe – kiedy jest konieczne i dlaczego nie warto go odkładać?

Leczenie kanałowe, czyli endodoncja, to procedura stomatologiczna polegająca na usunięciu zmienionej zapalnie lub martwej miazgi zęba, dokładnym oczyszczeniu kanałów korzeniowych oraz ich szczelnym wypełnieniu. Miazga to tkanka zawierająca naczynia krwionośne i nerwy, gdy dochodzi do jej zakażenia, pojawia się silny ból zęba lub stan zapalny rozwijający się bezobjawowo.

Celem leczenia nie jest uśmiercenie zęba, lecz uratowanie go przed ekstrakcją. Prawidłowo przeprowadzone leczenie kanałowe pozwala zachować własny ząb przez wiele lat i przywrócić jego pełną funkcję w jamie ustnej.

Kiedy leczenie kanałowe jest konieczne?

Najczęstszą przyczyną wdrożenia leczenia kanałowego jest zapalenie miazgi wywołane głęboką próchnicą. Bakterie przedostają się do wnętrza zęba, powodują stan zapalny i silne dolegliwości bólowe.

Do typowych wskazań należą:

• samoistny, pulsujący ból zęba,
• nadwrażliwość utrzymująca się długo po bodźcu termicznym,
• ból przy nagryzaniu,
• obrzęk dziąsła,
• zmiany zapalne widoczne w badaniu RTG,
• uraz zęba prowadzący do obumarcia miazgi.

Warto podkreślić, że nie każde zapalenie daje wyraźne objawy. Niekiedy zmiany zapalne wykrywane są przypadkowo podczas rutynowej diagnostyki radiologicznej. W takich sytuacjach leczenie kanałowe jest konieczne mimo braku bólu.

Czy leczenie kanałowe boli?

Jednym z najczęstszych powodów odkładania wizyty jest obawa przed bólem. Tymczasem współczesna stomatologia znacząco różni się od tej sprzed kilkunastu lat.

W rzeczywistości to nie samo leczenie, lecz nieleczone zapalenie miazgi odpowiada za intensywne dolegliwości. Pacjenci często odczuwają wyraźną ulgę już po pierwszej wizycie, kiedy zostaje usunięte źródło zakażenia.

Po zabiegu może wystąpić przejściowa tkliwość przy nagryzaniu, jednak zazwyczaj ma ona łagodny charakter i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni.

Jak wygląda leczenie kanałowe krok po kroku?

1. Diagnostyka – wykonuje się zdjęcie RTG, a w trudniejszych przypadkach tomografię CBCT, która pozwala ocenić liczbę i przebieg kanałów korzeniowych.
2. Znieczulenie miejscowe – zapewnia komfort podczas zabiegu.
3. Izolacja zęba (koferdam) – zabezpiecza pole zabiegowe przed bakteriami ze śliny.
4. Opracowanie kanałów – usunięcie zmienionej miazgi i mechaniczno-chemiczne oczyszczenie kanałów.
5. Leczenie kanałowe pod mikroskopem – powiększenie umożliwia odnalezienie dodatkowych kanałów i dokładne opracowanie nawet bardzo wąskich struktur.
6. Szczelne wypełnienie kanałów – zapobiega ponownemu zakażeniu.
7. Odbudowa korony zęba – przywraca funkcję i wytrzymałość.

Nowoczesna stomatologia często pozwala przeprowadzić leczenie podczas jednej lub dwóch wizyt, w zależności od stopnia zaawansowania zmian.

Dlaczego leczenie kanałowe powinno odbywać się pod mikroskopem?

Kanały korzeniowe są strukturami bardzo wąskimi, często zakrzywionymi i anatomicznie zróżnicowanymi. W zębach trzonowych mogą występować dodatkowe, trudne do zlokalizowania kanały, których niewykrycie zwiększa ryzyko niepowodzenia leczenia.

Leczenie kanałowe pod mikroskopem pozwala na wielokrotne powiększenie pola zabiegowego oraz jego odpowiednie oświetlenie. Dzięki temu lekarz jest w stanie:

• zlokalizować wszystkie kanały, także te dodatkowe i nietypowo położone,
• dokładnie usunąć zmienioną zapalnie miazgę,
• precyzyjnie opracować i oczyścić ściany kanałów,
• zminimalizować ryzyko perforacji lub pozostawienia zakażonych tkanek,
• skuteczniej przeprowadzić powtórne leczenie kanałowe (re-endo).

Mikroskop ma szczególne znaczenie w przypadkach skomplikowanej anatomii korzeni, zwężeń, złamanych narzędzi w kanale czy wcześniejszego nieudanego leczenia. W praktyce oznacza to większą dokładność, lepszą kontrolę nad przebiegiem zabiegu oraz wyższy poziom bezpieczeństwa dla pacjenta. Z tego względu leczenie kanałowe pod mikroskopem stanowi obecnie standard postępowania w nowoczesnych placówkach stomatologicznych.

Sprawdź także: Leczenie kanałowe pod mikroskopem Sosnowiec

Dlaczego nie warto zwlekać z leczeniem?

Odwlekanie leczenia może prowadzić do rozwoju powikłań. Nieleczone zapalenie miazgi przechodzi w martwicę, a bakterie przedostają się poza wierzchołek korzenia, powodują stan zapalny tkanek okołowierzchołkowych.

Możliwe konsekwencje to:

• ropień zęba,
• obrzęk i ból twarzy,
• przetoka ropna,
• utrata zęba,
• rozległe zmiany kostne wymagające bardziej zaawansowanego leczenia.

Wczesna interwencja oznacza zwykle krótszy i mniej skomplikowany proces terapeutyczny. Dlatego jeżeli pojawi się ból zęba lub inne niepokojące objawy, warto zgłosić się na konsultację jak najszybciej.