Wiadomości z Rudy Śląskiej

Industrialna perełka Rudy Śląskiej - Wielki Piec

  • Dodano: 2022-01-10 22:00, aktualizacja: 2022-01-11 18:20

Nie ma chyba rudzianina, który nie słyszał o Wielkim Piecu! Obiekt ten stanowi istotny element krajobrazu Rudy Śląskiej i jest jedynym tego typu zachowanym zabytkiem na terenie całego województwa śląskiego.  

Wielki Piec powstał na terenie obecnej Huty "Pokój” w 1968 roku. Piec ten  został wybudowany z przeznaczeniem na wytop surówki w procesie redukcyjnym. Od 1987 roku pracował przy produkcji żelazomanganu. Wygaszono go w 2005 roku, jednak zachowała się cała jego momunemtalna konstrukcja.  Ciekawostką może okazać się to,  że Wielki Piec wybudowano 19 metrów od miejsca, w którym stoi obecnie, a następnie przesunięto go do obecnej lokalizacji. Dzięki zastosowaniu takiej technologii budowa tego obiektu trwała tylko 105 dni zamiast 1,5 roku. Operację przesuwania obiektu ważącego 1780 ton uznano za jeden z największych sukcesów technicznych huty i była to jedna z pierwszych tego typu operacji w Europie. Uwieczniono ją w Polskiej Kronice Filmowej z tego okresu.

W 2018 roku Wielki Piec stał się własnością miasta

Pod koniec 2012 r. decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach obiekt został wpisany do rejestru zabytków, a po wielu latach starań Wielki Piec Huty "Pokój” w Rudzie Śląskiej dokładnie18 grudnia 2018 roku stał się własnością miasta.

Przy okazji warto napisać kilka słów o Hucie “Pokój”, która znajduje się przy ul. Niedurnego w dzielnicy Nowy Bytom. Została ona założona w 1840 roku przez kupców Dawida Lowenfelda, Moritza Friedlandera i Szymona Lowi pod nazwą Friedens Eisenhutte. Utworzenie huty rozpoczęło proces urbanizacji obecnej centralnej dzielnicy miasta.  Duża część zabudowy została wybudowana dla pracowników huty, a niejednokrotnie również przez właścicieli tego zakładu przemysłowego. 

Huta “Pokój” największym zakładem

Huta była czołowym tego typu zakładem w kraju, stosującym najnowsze rozwiązania technologiczne. Na terenie Huty “Pokój” w 1884 roku powstała stalownia tomasowska, w 1887 stalownia martenowska. W dwudziestoleciu międzywojennym Huta “Pokój” była największym tego rodzaju zakładem w Polsce. Wytwarzała około 30% produkowanej w Polsce surówki żelaza i około 20% surowej stali, a jej udział w produkcji wszystkich hut górnośląskich stanowił około 40%. Co więcej, w 1933 roku w rudzkiej huce uruchomiono pierwszą walcownię blachy na zimno, w oparciu o wynalazek polskiego inżyniera i wynalazcy Tadeusza Sendzimira, zwanego „Edisonem metalurgii”. Nowy typ walcarki umożliwiał wielokrotne zmniejszenie grubości blachy przy jednorazowym zetknięciu z walcami. Urządzenie to uznawane jest za jeden z przełomowych wynalazków w dziedzinie hutnictwa. Z początkiem 1946 roku do Huty „Pokój” przyłączono zakłady „Łabędy” i „Gliwice” tworząc największą hutę żelaza i stali w Polsce. W skali całego kraju produkowano w  niej 28,9% surówki, 22,6% stali oraz 24% wyrobów walcowanych.

W Hucie “Pokój” powstawały  konstrukcje służące do budowy niezwykłych obiektów w całym kraju i poza jego granicami, między innymi powstała w niej konstrukcja mostu Księcia Józefa Poniatowskiego w Warszawie, fasady stadionu w Kapsztadzie, Portu Lotniczego we Wrocławiu, konstrukcje drogowe, mostowe, architektoniczne oraz konstrukcje przemysłu energetycznego.

Warto dodać, że w lipcu 2020 roku obiekt tenj został wpisany na Europejski Szlak Dziedzictwa Przemysłowego ERIH - European Route of Industrial Heritage, który obejmuje obiekty z całej Europy, a wśród nich są miejsca związane z górnictwem (np. Narodowe Muzeum Górnictwa Węglowego Anglii), włókiennictwem (np. belgijskie Muzeum Archeologii Przemysłowej i Włókiennictwa), transportem (np. holenderskie Muzeum Tramwajów Parowych Hoorn-Medemblik) czy hutnictwem. 

Industrialna perełka Rudy Śląskiej - Wielki Piec


Źródło: Redakcja

Zobacz także

Komentarze (5)    dodaj »

  • boluś

    Dlo Wsiowego Głupka z Kartuz to może i atrakcja' ale dla Mieszkańców Miasta to REALNE OBCIĄŻENIE ! Jedź Ksysiu do Kartuz 'i tam kręć wałki !

  • Turysta

    Jak chcecie zwiedzić wielki pięć, to warto jechać do Ostrawy - Witkowice do tamtejszego muzeum hutnictwa. Zwiedzicie wielki piec również od środka. To tylko godzina drogi a na dzień dzisiejszy do Czech można wjechać na 24h bez żadnych szczepień itd.W Rudzie mamy niestety tylko zaniedbany pomnik...

  • nowobytomoianin

    "W 2018 roku Huta "Pokój” stała się wlasnością miasta"profesjonalizm reporterski

  • Jo

    Czytej ze zrozumieniem

  • boluś

    Ta Industrialno Perełka to faktycznie kupa współczesnego złomu i nastympno dziura bez dna w Miejskim Budżecie. Ciekawe fto się na tym wałku upasie ?

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Dodaj komentarz

chcę otrzymać bezpłatny newsletter portalu RudaSlaska.com.pl.

Więcej informacji na temat przysługujących Państwu praw zawarliśmy w Polityce Prywatności.