Ruda Śląska - portal miejski RudaSlaska.com.pl

Wiadomości z Rudy Śląskiej

Pocynkowa hałda w Rudzie Śląskiej modelową rewitalizacją. Za nami spacer ekspercki

  • Dodano: 2019-04-17 06:45, aktualizacja: 2019-04-17 07:01

Rewitalizacja pocynkowej hałdy w Rudzie Śląskiej udanym przykładem rozwiązań z zakresu zagospodarowania miejskich przestrzeni.

Podsumowany został właśnie międzynarodowy projektu Lumat, w ramach którego zrealizowano inwestycję w Rudzie Śląskiej. Jednym z punktów dwudniowych debat partnerów z europejskich instytucji badawczych, miast i ministerstw był ekspercki spacer po zrewitalizowanej hałdzie.

To dla nas nobilitacja, że możemy wyznaczać trendy i to w tak ważnej dziedzinie, jak zagospodarowanie terenów poprzemysłowych – podkreśla prezydent Grażyna Dziedzic.

Okazuje się, że przy rewitalizacji pocynkowej hałdy w Rudzie Śląskiej po raz pierwszy na taką skalę w kraju zastosowano wspomaganą fitostabilizację, czyli wprowadzenie do podłoża odpowiednich dodatków ograniczających biodostępność metali ciężkich oraz wysiew odpowiednio wyselekcjonowanych gatunków traw, które nie pobierają zanieczyszczeń do części nadziemnej (zielonej). Rudzka hałda jest też największym do tej pory tego typu obiektem, który ze zdegradowanego przeobrażony został w bezpieczną zieloną przestrzeń publiczną.

Udana rewitalizacja hałdy nie byłaby możliwa, gdyby nie zaangażowanie i wkład ekspercki Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach /IETU/. To właśnie ta instytucja badawcza była koordynatorem kończącego się właśnie międzynarodowego projektu Lumat.

Idea projektu zrodziła się jako kontynuacja doświadczeń zdobytych przy realizacji projektu CIRCUSE dotyczącego zarządzania wielokrotnym wykorzystywaniem terenów w obszarach miejskich. LUMAT również kładzie nacisk na gospodarowanie terenami w miastach w duchu zrównoważonego rozwoju, przy traktowaniu przestrzeni jako cennego i ograniczonego zasobu środowiska – wyjaśnia dr Anna Starzewska-Sikorska, Koordynator Projektu LUMAT.

W projekcie LUMAT brało udział 13 partnerów z Austrii, Czech, Słowacji, Niemiec, Włoch i Słowenii

Były to same miasta, ale także i instytucje jak katowicki IETU oraz ministerstwa. Oprócz działań typowo rewitalizacyjnych, jak w przypadku Rudy Śląskiej, uczestnicy projektu wypracowali podczas trzyletniej współpracy szereg praktycznych rozwiązań - tzw. planów działań – wspomagających zarządzanie przestrzenią w miejskich obszarach funkcjonalnych. Projekt realizowany był w ramach Programu INTERREG Central Europe. Jego całkowita wartość to ok. 10 mln zł, z czego dofinansowanie do rudzkiej „części” wyniosło ponad 1 mln zł. Całość projektu podsumowana została podczas dwudniowej konferencji w Muzeum Śląskim w Katowicach. Jednym z jej punktów była wizyta ekspercka na zrewitalizowanej hałdzie.

Jeśli chodzi o samą rewitalizację hałdy przy ul. 1 Maja w Rudzie Śląskiej, to pierwsze rozmowy z mieszkańcami na temat jej zagospodarowania hałdy były prowadzone już pięć lat temu, podczas prac nad Lokalnym Programem Rewitalizacji w ramach programu Miasto3. Wówczas już mieszkańcy wskazywali, żeby hałdzie przy ul. 1 Maja nadać funkcje rekreacyjne.

Znając zdanie mieszkańców w kwestii zagospodarowania hałdy nawiązaliśmy współpracę z IETU i wspólnie zdecydowaliśmy się na udział w projekcie LUMAT – informuje Grażyna Dziedzic.

Prace na hałdzie rozpoczęły się w styczniu 2018 r.

Teraz są już praktycznie na ukończeniu. W pierwszej kolejności dokonano stabilizacji powierzchni hałdy oraz przeprowadzono prace ziemne, które miały na celu odpowiednio uformować zwałowisko. Na tym etapie zagospodarowania hałdy przeprowadzono jaj dalszą rekultywację na bazie badań naukowych oraz w konsultacji z Instytutem Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach.

Rekultywacja polegała na wprowadzeniu do podłoża wyselekcjonowanych dodatków, które będą wiązać zanieczyszczenia w części korzeniowej roślin, tak aby nie przechodziły one do ich części nadziemnej. W ten sposób użytkowanie hałdy i kontakt z tak nasadzonymi roślinami będzie bezpieczny - zapewnia dr hab. Marta Pogrzeba z Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach.

Co istotne, nasadzone rośliny to specjalne gatunki traw – kostrzewa czerwona oraz życica trwała, które oprócz właściwości fitostabilizacyjnych charakteryzują się powolnym wzrostem. W ten sposób nie będzie potrzeby częstego ich koszenia, co będzie miało wpływ na koszty utrzymania zieleni na hałdzie.

Kolejny etap prac na hałdzie miał charakter infrastrukturalny. Powstała tu sieć alejek spacerowych z nowoczesnym oświetleniem LED. Zainstalowane zostały liczne miejsca odpoczynku – tradycyjne ławki oraz hamaki, czy specjalne przestrzenne sześciany z zamontowanymi fotelami. Bardzo zadowoleni będą również najmłodsi. Specjalnie dla nich przygotowany został duży plac zabaw, a także inne urządzenia zainstalowane w różnych częściach hałdy. Do tego zainstalowana została ścianka wspinaczkowa, a w północnej części hałdy utworzona została oświetlona górka saneczkowa. Ponadto wybudowany został tor do jazdy na BMX.

Na szczycie zwałowiska utworzona została górka widokowa, gdzie, dzięki zainstalowanej lunecie, przy dobrej pogodzie będzie można podziwiać Beskidy. U jej podnóża utworzone zostało duże zielone pole do gry. Jest to rozległy trawnik, na którym będzie można grać np. w piłkę lub badmintona. W części hałdy dodatkowo wydzielone zostały także miejsca do grillowania.

Oprócz części rekreacyjnej przy realizowanym w Rudzie Śląskiej projekcie niezwykle ważny jest również aspekt edukacyjny.

Na terenie hałdy utworzona została ścieżka historyczna i edukacyjna

Dzięki zainstalowanym tablicom informacyjnym można się dowiedzieć o historii tego miejsca oraz o genezie powstania samej hałdy. Dodatkowo w kilku miejscach zostały specjalnie wydzielone oraz opisane rośliny naturalnie występujące na tego typu obiektach, tzw. pola metalofitów – wyjaśnia wiceprezydent Krzysztof Mejer. – Dodatkowo w jednym miejscu na terenie hałdy zainstalowane zostały kadzie, które kiedyś służyły do wytopu cynku. Spacerując po hałdzie można również dostrzec ogromny spiek pohutniczy, czy blok dolomitu, które zostały wydobyte podczas prac przy rewitalizacji. Ponadto w północnej części zwałowiska zabezpieczony został fragment urwiska jako tzw. świadek historii. Dzięki temu można zobaczyć przekrój hałdy i poznać jak jest ona zbudowana.

Całkowity koszt rewitalizacji hałdy przy ul. 1 Maja ma wynieść ok. 4,5 mln zł.

Oprócz dofinansowania w ramach projektu Lumat, miasto na realizację inwestycji pozyskało także środki unijne z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. To z tych pieniędzy w głównej mierze zrealizowane zostały wszystkie prace infrastrukturalne na hałdzie. Ze środków tych miasto realizuje inny projekt o nazwie Trakt Rudzki, którego jednym z pierwszych etapów jest właśnie zagospodarowana hałda. Trakt docelowo ma być ścieżką rowerowo–pieszą, a miejscami także rolkarską. W ramach projektu zrewitalizowanych zostanie łącznie 7 dużych obszarów zielonych, w tym kilka parków o łącznej powierzchni 35 ha.

Wykonany został już też fragment traktu od hałdy do ul. Czarnoleśnej. Rozpoczęliśmy także kolejne zadanie, jakim jest rewitalizacja dawnego amfiteatru zlokalizowanego w rejonie ul. Czarnoleśnej. Będziemy ogłaszać przetargi na kolejne odcinki. Cały Trakt Rudzki gotowy ma być do 2020 r. – informuje wiceprezydent Michał Pierończyk.

Miasto na realizację Traktu Rudzkiego pozyskało ogółem ponad 6 mln zł.

Jesienią 2018 r. rudzki magistrat ogłosił konkurs wśród mieszkańców na nazwę hałdy. Wygrała nazwa „Góra Antonia” /Historia dzielnicy Wirek wiąże się z założeniem na tym terenie w 1805 roku huty żelaza o nazwie „Antonienhąźtte”, czyli w tłumaczeniu na język polski „Huta Antonia”/.

Hałda przy ul. 1 Maja jest jednym z czterech zwałowisk pocynkowych w Rudzie Śląskiej i wyróżnia się tym, że znajduje się praktycznie w centrum miasta. Zajmuje obszar 6,5 ha i jest pozostałością po działającej w tym rejonie w okresie od I połowy XIX w. do 1925 roku hucie cynku Liebe – Hoffnung. W Rudzie Śląskiej hałdy zajmują 3,5 km², czyli blisko 5 proc. powierzchni miasta. W 2015 roku udało się je wszystkie zinwentaryzować. W ten sposób na mapie miasta naniesiono 35 lokalizacji. Większość ze zinwentaryzowanych zwałowisk w mieście to hałdy pokopalniane, na których znajdują się odpady pogórnicze.

Zobacz także

Komentarze (17)    dodaj komentarz »

  • boss

    BOOSS To glębszy sens dla ryli i ich domowych wywłok z likwidowanej WRESZCIE!!!!!!!!!!! kwk pokój zeby mogli dalej ryc i zbierac patologiczne 500 plus ps. pozdrawiam rudzkie wywloki (zony) ryli z likwidowanej kwk pokój dobrze ciągną druta przy rozmowach o prace w miastach ościennych

  • Dziadek

    To zda egzamin gdzieś za 10,15 lat jak nowa gleba się odnowi i wcześniej tego nie zdewastują.Na razie odradzal bym wizyty i zabawy na ziemi z maluchami.

  • boluś

    MAJĄC JAKIE TAKIE POJĘCIE O POZIOMIE EXPERCKIM URZĘDNIKÓW , OSÓB I INSTYTUCJI BIORĄCYCH UDZIAŁ W RZECZONEJ "REWITALIZACJI" ODRADZAŁBYM WYPROWADZANIE TAM NIE TYLKO PSÓW A CO DOPIERO DZIECI.

  • Nowa mieszkanka

    Kiedy zrobicie coś z terenem nad Kłodnicą i Kłodnicą. Np za Aquadroomem piękne tereny wzdłuż Kłodnica piękne wierzby i jeden wielki śmietnik i menelownia. Niestety. A mogłyby być alejki ławki ścieżka na rower.. Jest tam pięknie a nie ma nic.. Parking na dole parku wodnego - nieporozumienie.. Niepotrzebny. Ratujcie ten teren!

  • knur sztabowy smaczny i zdrowy

    Prawdą jest, że ta rewitalziacja to dobry pomysł. Zmienił się kawałek oblicza Rudy Śląskiej. Smutne jest to, że mieszkańcy tego miejsca nie doceniają ogromu włożonej pracy i pieniędzy. Miejsce już nosi przypadki wandalizmu, psy srają gdzie popadnie a meliniarstwo pije jabole i piwsko szczając na obiekty. Wstyd, niektórzy nadają się do chlewu [...]nego [...]em, a nie do przebywania wśród ludzi! W komentarzach aż kipi jad: "jakie to badziewie, kto to zrobił, ile pijendzy, jo by to lepij zrobioł, po co to komu...". Rzucać perły przed wieprze? Najlepiej odgrodzić Wirek murem i zalać wodą... jak w kawale o Warszawie! Pieniądze przeznaczone na Wirek wydać innym dzielnicom... Najgorsi są Ci, którzy srają do własnego gniazda.

    • knur sztabowy smaczny i zdrowy
      2019-04-17 17:29
    • Ocena:
    • odpowiedz
  • no comments

    Natomiast mnie ciekawi obiekt u podnóża hołdy, co to ma być czyżby welodrom, fontanna, brodzik?

  • czytelnik

    na którejś z tablic był napis w stylu "jazda po bandzie", czyli pewnie dla coś w stylu welodromu, ale jakoś nie umiem sobie tego jeszcze wyobrazić, nie wiem czy to ma być jakoś utwardzone, obrośnięte trawą albo coś? bo jak nie to za chwilę to spłynie, już widać ślady po wchodzeniu na ten nasyp... chyba, że w planach jest okresowe ponowne formowanie tego nasypu?

  • BOLUŚ

    czy ktoś z WYBITNYCH EKSPERTÓW zlecioł pomiar pylenia z tej "ZREWITALIZOWANEJ" /rozgrzebanej/hałdy. Poszła ciężka kasa na pseudoREWITALIZACJĘ . plac zabaw dla dzieci? KOMUŚ Z CAŁĄ PEWNOŚCIĄ ODWALYŁO !

  • Ty

    No ale jak to... Przecież z unijnych funduszy niema żadnych inwestycji.... Fajnie to wygląda

  • Don Pedro

    Prócz mieszkancow z pieskami nie widac nic wiecej i nikogo wiecej po co ta rewitalizacjia skoro nie mozna samemu korzystac z uroków bo wszędzie nawlone kupki lawki obsikane nawet golym okiem widac i nosem czuć....a co dopiero z dzieckiem tam isc...chyba w kaloszach a potym na myjka umyc buty z odchodów szkoda bardzo szkoda moze sie to zmieni...

  • Hanel

    Psy po niszczyły .tablice z opisami piją i tłóczą butelki i zniszczyły lunetę

  • Rudzianin

    Z hałdą to dobry pomysł ale powiedzieć, tak zrobiła to Pani Prezydent, że wyznaczamy trendy w dziedzinie takiej jak zagospodarowanie terenów poprzemysłowych, to już jest, delikatnie ujmując, nadużycie. Pani Prezydent widziała kiedyś Strefę Kultury w Katowicach albo Oblast Dolni Vitkovice w Ostrawie, ewentualnie to wszystko co jest za miedzą w Zabrzu? Gratuluję takiego mniemania o wyjątkowości swojej i tego miasta. Owszem, hałda i Trakt Rudzki są OK, na Walyncioku mniejsze i większe biznesy się kręcą ale trendsetterami to ani Pani Świta ani ta Rada Miejska, ani to miasto jako całość, jeszcze długo, długo w żadnej dziedzinie nie będzie.

  • czytelnik

    a o co chodzi w tych piaskownicach, tylko że ze żwirkiem zamiast z piaskiem? to ma służyć dzieciom do zabawy czy to ma jakiś głębszy sens?

  • czytelnik

    Dobra, już wiem. To są miejsca na grilla. Jest informacja na jednej z tablic, chyba niedaleko tego toru rowerowego (jest mapka). Tylko co robić z pozostałościami grillowymi - popiół, niedopalony węgiel drzewny? Czym zgasić grilla?

  • Nie ma

    Zeby pieski mialy gdzie [...]

  • Tomek

    Koty maja tam się załatwiac

  • Fhghjb

    To glebszy sens dla piesków i kotków

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Dodaj komentarz

Wyrażam zgodę na publikację postu w formie komentarza zgodnie z obowiązującym Regulaminem.

powiadamiaj o odpowiedziach na komentarz.

dodaj mój adres do newslettera.

Więcej informacji na temat przysługujących Państwu praw zawarliśmy w Polityce Prywatności.

Drogi Użytkowniku!

Dokładamy wszelkich starań by korzystanie z naszego serwisu było dla Ciebie komfortowe.

Dlatego staramy się dopasować dostępne w nim treści do Twoich zainteresowań i preferencji. Jest to możliwe dzięki przechowywaniu w Twojej przeglądarce plików cookies oraz przetwarzaniu przez administratora danych osobowych w celach analitycznych i statystycznych.

Przez dalsze korzystanie, bez zmian ustawień w zakresie prywatności, z naszego serwisu wyrażasz zgodę na zapisywanie plików cookies w Twojej przeglądarce.

Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić w przeglądarce ustawienia dotyczące plików cookies, a także uzyskać dodatkowe informacje o zasadach przetwarzania Twoich danych osobowych oraz przysługujących Ci prawach z naszej Polityki Prywatności.

Przejdź do serwisu