Blisko 50 hektarów do zagospodarowania! Ruda Śląska przyjęła plan rewitalizacji terenów po KWK „Pokój”

Tereny po dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Pokój” w Rudzie Śląskiej mają zyskać zupełnie nowe funkcje. Podczas sesji Rady Miasta, która odbyła się 22 października, radni uchwalili miejscowy plan rewitalizacji obejmujący blisko 50 hektarów gruntów poprzemysłowych w rejonie ulicy Piotra Niedurnego. Dokument otwiera drogę do stworzenia nowej części miasta z zabudową mieszkaniową, usługami, przestrzeniami publicznymi i terenami rekreacyjnymi. W dokumentacji zaprezentowano również koncepcję urbanistyczną pokazującą, jak ten obszar mógłby wyglądać w przyszłości. Warto jednak podkreślić, że przedstawione wizualizacje nie są ostatecznym projektem inwestycji, a ich realizacja w zaprezentowanej formie nie jest przesądzona.

Ruda Śląska przyjęła plan rewitalizacji terenów po KWK „Pokój”

Przyjęcie miejscowego planu rewitalizacji to kolejny etap przygotowań do przekształcenia terenów po dawnej KWK „Pokój”. Dokument określa zasady przyszłego zagospodarowania obszaru położonego pomiędzy Nowym Bytomiem a Wirkiem, który przez dziesięciolecia związany był z działalnością górniczą. Łącznie obejmuje 49,54 hektara gruntów po obu stronach ulicy Piotra Niedurnego.

Jak podkreśla zastępca prezydenta Rudy Śląskiej Aleksandra Skowronek, przyjęta uchwała ma umożliwić stopniowe nadawanie terenom pokopalnianym nowych funkcji.

– Naszym celem jest stworzenie przestrzeni łączącej funkcje mieszkaniowe, usługowe, społeczne i rekreacyjne. Chcemy, aby powstało tu miejsce przyjazne mieszkańcom, dobrze skomunikowane z pozostałymi częściami miasta, a jednocześnie nawiązujące do przemysłowej historii Rudy Śląskiej – podkreśla Aleksandra Skowronek.

Przyjęty miejscowy plan rewitalizacji określa zasady przyszłego zagospodarowania terenów pokopalnianych, natomiast dołączona do dokumentacji koncepcja urbanistyczna przedstawia możliwy sposób ich przekształcenia. Oznacza to, że pokazane na wizualizacjach budynki, układ przestrzeni rekreacyjnych czy rozwiązania komunikacyjne nie muszą zostać zrealizowane dokładnie w takiej formie. Szczegółowe projekty poszczególnych inwestycji będą powstawały na kolejnych etapach.

Nowe mieszkania i usługi na terenach po kopalni „Pokój”

Jedną z najważniejszych zmian będzie możliwość wprowadzenia zabudowy mieszkaniowej i usługowej na terenach dawnej kopalni po zachodniej stronie ulicy Piotra Niedurnego. Obszar o powierzchni 15,13 hektara ma zostać przekształcony w wielofunkcyjną przestrzeń o charakterze śródmiejskim.

Zgodnie z przyjętym planem mogą tu powstać budynki wielorodzinne z lokalami usługowymi, a także nowe place, ciągi piesze i przestrzenie sprzyjające spotkaniom mieszkańców. Koncepcja zakłada zwartą zabudowę, podzieloną na mniejsze kwartały, z uwzględnieniem istniejących obiektów pokopalnianych.

W zależności od lokalizacji plan dopuszcza budynki mieszkalno-usługowe o maksymalnej wysokości od 14 do 32 metrów. Przewidziano również możliwość adaptacji wybranych obiektów dawnej kopalni na nowe cele użytkowe. Na tym etapie nie określono jednak liczby mieszkań, które mogłyby powstać, ani terminów realizacji poszczególnych inwestycji.

Zielona przestrzeń rekreacyjna

Duże zmiany zaplanowano również po wschodniej stronie ulicy Piotra Niedurnego. Obejmujący 34,41 hektara obszar dawnych hałd pokopalnianych i terenów poprzemysłowych ma pełnić przede wszystkim funkcje zielone i rekreacyjne, uzupełnione usługami.

Zgodnie z przedstawioną koncepcją mogłaby tu powstać rozległa przestrzeń zielono-rekreacyjna ze strefą sportową, alejkami spacerowymi i zbiornikami wodnymi. Wzdłuż ulicy Piotra Niedurnego dopuszczono także lokalizację usług o niewielkiej intensywności, które mogłyby uzupełniać ofertę rekreacyjną. Na obecnym etapie jest to jednak wizja zagospodarowania obszaru, a nie zatwierdzony projekt budowy parku czy konkretnych obiektów rekreacyjnych.

Część terenów przeznaczono ponadto pod możliwość wykorzystania instalacji związanych z odnawialnymi źródłami energii, w tym fotowoltaiki. Istotnym elementem przedsięwzięcia będzie także rekultywacja gruntów zdegradowanych wieloletnią działalnością przemysłową. Plan uwzględnia między innymi konieczność zabezpieczenia terenów składowania odpadów pogórniczych oraz ich biologicznej rekultywacji.

Szyby Wanda i Lech zostaną zachowane. Dziedzictwo przemysłowe częścią nowej przestrzeni

Rewitalizacja nie oznacza całkowitego usunięcia śladów dawnej kopalni. Wręcz przeciwnie – jednym z założeń planu jest ochrona i wyeksponowanie historycznych obiektów, które przez lata tworzyły przemysłowy krajobraz Rudy Śląskiej.

Ochroną objęto między innymi wieżę wyciągową szybu Wanda, zespoły zabudowań szybów Lech I i Lech II, a także wybrane budynki dawnej kopalni, w tym obiekty administracyjne, łaźnię i warsztaty. Plan określa zasady zachowania ich historycznego charakteru, materiałów elewacyjnych oraz detali architektonicznych.

Szczególne miejsce zajmuje szyb Wanda, który nadal wykorzystywany jest przez Centralny Zakład Odwadniania Kopalń. Przyjęte rozwiązania uwzględniają dalsze funkcjonowanie tej infrastruktury, a jednocześnie pozwalają planować nowe zagospodarowanie otaczających ją terenów.

– Ważnym elementem tych zmian będzie również zachowanie i odpowiednie wykorzystanie postindustrialnego dziedzictwa, nadanie nowych funkcji wybranym obiektom pokopalnianym oraz poprawa jakości przestrzeni i terenów zielonych. Plan uwzględnia także potrzebę uporządkowania i rekultywacji terenów poprzemysłowych – zaznacza Aleksandra Skowronek.

Nowe drogi i ścieżki rowerowe. Tereny po KWK „Pokój” mają połączyć Nowy Bytom z Wirkiem

Przekształcenie terenów pokopalnianych ma obejmować także zmiany w układzie komunikacyjnym. Plan przewiduje nowe drogi, ciągi piesze i połączenia rowerowe, które mają ułatwić poruszanie się zarówno po nowej części miasta, jak i pomiędzy sąsiednimi dzielnicami.

Jednym z założeń jest utworzenie ciągu pieszo-rowerowego w północnej części obszaru, w wykopie dawnej linii kolejowej. Połączenie ma prowadzić pomiędzy wschodnią i zachodnią częścią terenów objętych rewitalizacją. Projekt uwzględnia również powiązanie nowych tras z Traktem Rudzkim oraz istniejącą siecią ulic, w tym ulicami Piotra Niedurnego i Lecha.

W dokumentacji uwzględniono także przebieg planowanej obwodnicy Nowego Bytomia. Istotne znaczenie dla przyszłych mieszkańców będzie miał dostęp do komunikacji publicznej, w szczególności istniejącej linii tramwajowej biegnącej wzdłuż ulicy Piotra Niedurnego. Szczegółowy przebieg i sposób realizacji nowych połączeń będą zależały od kolejnych etapów przygotowania inwestycji.

Kiedy rozpocznie się rewitalizacja terenów po kopalni „Pokój”?

Choć uchwalenie miejscowego planu rewitalizacji jest istotnym krokiem, nie oznacza jeszcze rozpoczęcia wszystkich zaplanowanych inwestycji. Dokument wyznacza ramy prawne i przestrzenne przyszłego zagospodarowania, natomiast realizacja poszczególnych przedsięwzięć będzie wymagała dalszych przygotowań, zapewnienia finansowania oraz rozstrzygnięcia kwestii własnościowych.

Znaczna część gruntów objętych planem pozostaje własnością Spółki Restrukturyzacji Kopalń. W czerwcu 2024 roku miasto podpisało z SRK list intencyjny dotyczący współpracy przy przekształcaniu terenów pokopalnianych. Przyjęte rozwiązania uwzględniają możliwość etapowego zagospodarowywania obszaru.

W dokumentacji nie wskazano jednej daty zakończenia rewitalizacji ani całkowitego kosztu przedsięwzięcia. Nie wiadomo również, które z przedstawionych w koncepcji inwestycji zostaną zrealizowane jako pierwsze.

– Transformacja terenów po kopalni „Pokój” to jedno z najważniejszych wyzwań, ale i ogromnych możliwości rozwojowych Rudy Śląskiej. Chcemy wykorzystać potencjał tego miejsca, by stworzyć nową przestrzeń do życia, pracy, spotkań i wypoczynku – podsumowuje Aleksandra Skowronek.

Przyjęty plan stanowi podstawę do dalszych działań związanych z zagospodarowaniem blisko 50 hektarów terenów poprzemysłowych. To, jak szybko zmieni się ta część Rudy Śląskiej i które inwestycje zostaną zrealizowane, będzie zależało od kolejnych decyzji organizacyjnych, własnościowych i finansowych.

Gdzie można sprawdzić szczegółowe plany rewitalizacji KWK „Pokój”?

Mieszkańcy zainteresowani przyszłością terenów po dawnej kopalni „Pokój” mogą zapoznać się ze szczegółową dokumentacją w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Ruda Śląska. Znajdują się tam materiały dotyczące miejscowego planu rewitalizacji, w tym rysunki planistyczne oraz koncepcja urbanistyczna przedstawiająca możliwy wygląd nowej przestrzeni.

Należy pamiętać, że przedstawione wizualizacje mają charakter koncepcyjny i nie stanowią gotowych projektów budowlanych. Choć Rada Miasta uchwaliła miejscowy plan rewitalizacji, nie oznacza to, że wszystkie zaprezentowane rozwiązania zostaną zrealizowane w pokazanej formie. Ostateczny wygląd inwestycji i terminy ich realizacji będą zależały od dalszych przygotowań.

Szczegółowe materiały można znaleźć na stronie BIP Urzędu Miasta Ruda Śląska – plan rewitalizacji terenów po KWK „Pokój”.