Dziś Dzień Śląskiej Flagi. Żółto-błękitne barwy przypominają o historii regionu

Dziś, 15 lipca, na Górnym Śląsku obchodzimy Dzień Śląskiej Flagi. Żółto-błękitne barwy pojawiają się na budynkach, ulicach, balkonach i w oknach mieszkańców, przypominając o historii, kulturze oraz silnej regionalnej tożsamości. Data święta nie jest przypadkowa – dokładnie 106 lat temu uchwalono Statut Organiczny Województwa Śląskiego.

Dzień Śląskiej Flagi 2026. Dlaczego świętujemy 15 lipca?

Dzień Śląskiej Flagi obchodzony jest od 2011 roku. Z inicjatywą stworzenia regionalnego święta wystąpił Marek Plura – śląski polityk, poseł, senator i europoseł, zaangażowany w działania na rzecz śląskiej kultury, tożsamości i języka. Święto ma charakter nieoficjalny, ale z biegiem lat na stałe wpisało się w regionalny kalendarz.

Na jego datę wybrano rocznicę uchwalenia Ustawy Konstytucyjnej z 15 lipca 1920 roku, zawierającej Statut Organiczny Województwa Śląskiego. Dokument zapewniał regionowi szeroką autonomię w ramach II Rzeczypospolitej. Województwo posiadało między innymi własny parlament – Sejm Śląski – oraz Skarb Śląski. Pomimo śmierci Marka Plury w 2023 roku, święto to jest obchodzone do dziś.

Dlaczego śląska flaga ma barwy żółto-błękitne?

Jak pisze Dariusz Jerczyński w książce „Historia narodu śląskiego” w 1202 roku doszło do ostatecznego podziału Śląska na dwa odrębne państwa. Symbolem Księstwa Śląskiego (Dolny Śląsk) został czarny orzeł ze srebrną przepaską w kształcie półksiężyca na złotym polu. Był on oparty na wzorach niemieckich. 

Godło Księstwa Opolsko-Raciborskiego (Górny Śląsk) nawiązywało z kolei do herbów francuskich i włoskich. Złoty orzeł na błękitnym polu pojawił się w 1222 roku na pieczęci Kazimierza opolskiego. Symbolikę tę utrwalił książę Władysław Opolczyk, który w XIV w. władał księstwami na Śląsku i w Polsce. Książę zarządzał też Królestwem Węgier i Polski oraz Rusią Halicką (zachodnia Ukraina – dlatego na ukraińskiej fladze są odwrócone barwy).

Herb, który niewiele się od ośmiu wieków zmienił, w 2001 roku został również ustanowiony uchwałą sejmiku województwa śląskiego. To właśnie złoty orzeł i kobaltowy błękit nadały barwy śląskiej fladze.

Flaga Górnego Śląska i flaga województwa śląskiego to nie to samo

Choć obie flagi wykorzystują złoto i błękit, ich wygląd jest inny. Popularna flaga Górnego Śląska ma dwa poziome pasy: złoty i niebieski.

Oficjalna flaga województwa śląskiego składa się natomiast z trzech poziomych pasów: błękitnego, żółtego i ponownie błękitnego. Jej urzędowa odmiana ma błękitne tło, na którym umieszczony jest złoty orzeł Piastów górnośląskich. Herb i flagi województwa zostały ustanowione przez Sejmik Województwa Śląskiego 11 czerwca 2001 roku.

Jak obchodzony jest Dzień Śląskiej Flagi?

Najbardziej widocznym elementem obchodów są flagi wywieszane przed urzędami, instytucjami, na ulicach oraz prywatnych posesjach. W niektórych miejscowościach świętu towarzyszą również koncerty, wystawy, pikniki, spotkania rodzinne i działania edukacyjne poświęcone historii regionu.

Do obchodów może przyłączyć się każdy. Wystarczy wywiesić śląską flagę, przypiąć złoto-modrą wstążkę albo podzielić się w mediach społecznościowych zdjęciem regionalnych barw. To również dobra okazja, aby porozmawiać z młodszym pokoleniem o historii Śląska, jego symbolach, języku i tradycjach.

Michał Pierończyk: Ruda Śląska jest dumna ze swoich korzeni

Do obchodów Dnia Śląskiej Flagi przyłączyła się także Ruda Śląska. W przestrzeni miasta pojawiły się regionalne barwy, a prezydent Michał Pierończyk zachęcił mieszkańców do wywieszania flag w oknach, na balkonach i przed domami.

– Śląskie fany powiewają nad Rudą Śląską! Dzień Śląskiej Flagi to dobra okazja, by przypomnieć sobie, jak ważne są historia naszego regionu, jego kultura, tradycje i wyjątkowy charakter – podkreślił prezydent Rudy Śląskiej Michał Pierończyk.

Jak przypomniał, data święta nie została wybrana przypadkowo. To właśnie 15 lipca 1920 roku uchwalono Statut Organiczny Województwa Śląskiego, który nadawał regionowi szeroką autonomię. Sam Dzień Śląskiej Flagi został natomiast zapoczątkowany w 2011 roku z inicjatywy śp. Marka Plury.

– Śląskość to nie tylko miejsce urodzenia. To także przywiązanie do swojej małej ojczyzny, szacunek dla pracy poprzednich pokoleń oraz troska o to, co wspólnie tworzymy dzisiaj. Niech żółto-niebieskie barwy pojawią się w oknach, na balkonach i przed domami. Pokażmy, że Ruda Śląska jest dumna ze swoich korzeni – zaapelował Michał Pierończyk.

Żółto-błękitna flaga symbolem wspólnej tożsamości

Dzień Śląskiej Flagi przypomina, że regionalna tożsamość nie ogranicza się wyłącznie do historii zapisanej w książkach. Jest obecna w języku, rodzinnych opowieściach, zwyczajach, architekturze i codziennym życiu mieszkańców.

Żółto-błękitna flaga łączy pokolenia i miejscowości całego Górnego Śląska. Dziś jest więc dobry moment, aby spojrzeć na nią nie tylko jak na dekorację, lecz także jak na symbol wspólnego dziedzictwa.