Kierunek GZM 2026 w Rudzie Śląskiej. Będą wycieczki, Ikarus, PRL i śląskie legendy

Od 26 do 28 czerwca 2026 roku Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia będzie świętować swoje 9. urodziny. W ramach festiwalu Kierunek GZM przygotowano 265 wycieczek po 41 miastach i gminach. W Rudzie Śląskiej uczestnicy będą mogli odkrywać miasto z wielu stron: historycznej, industrialnej, rowerowej, teatralnej, a nawet tanecznej. Część wydarzeń wymaga rezerwacji, a na niektóre nie ma już wolnych miejsc.

Kierunek GZM 2026. Święto lokalności i nieodkrytych historii

Kierunek GZM to największy w Polsce festiwal mikrowypraw, który co roku udowadnia, że najbardziej fascynujące przygody kryją się tuż za rogiem. Jubileuszowa, piąta edycja wydarzenia to zaproszenie do spojrzenia na region z zupełnie nowej perspektywy. Wydarzenie odbywa się cyklicznie na terenie GZM, co roku na przełomie czerwca i lipca – co jest bezpośrednio powiązane z rocznicą jej powstania (1 lipca 2017).

– Kierunek GZM to wyjątkowa okazja, by odkryć miejsca, które często mijamy na co dzień, nie znając ich historii i niezwykłych opowieści. To święto lokalności, pasji i wspólnego poznawania naszej Metropolii. To także wspaniali przewodnicy, znane i mniej znane atrakcje oraz lokalne skarby, które pokazują, jak różnorodna, inspirująca i bogata w historię jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. Zapraszam mieszkańców i gości do udziału w setkach mikrowypraw, spacerów i wydarzeń, które pozwolą spojrzeć na nasz region z zupełnie nowej perspektywy – mówi Leszek Pietraszek, przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

W programie tegorocznego festiwalu znalazły się miejsca i atrakcje, które na co dzień bywają niedostępne lub ukryte przed wzrokiem przechodniów. Uczestnicy będą mieli okazję zwiedzić zarówno średniowieczne zamki, jak i perły śląskiego industrialu, schrony bojowe, ruiny teatru czy… dach katedry.

Festiwal oferuje unikalne doświadczenia: od przejażdżki zabytkową windą paciorkową, przez wyprawę kultowym „ogórkiem” na śluzę, aż po przejście przez tajemnicze Wrota Piekieł. Coś dla siebie znajdą tu zarówno miłośnicy dzikości w sercu miasta, jak i poszukiwacze megalitów czy ceramicznych ornamentów w miejskiej architekturze.

Oprócz setek regularnych spacerów organizatorzy przygotowali cztery unikalne punkty programu. Jednym z nich jest Śniadanie kulturalne GZM w Gliwicach. Kolejną atrakcję stanowi rozświetlenie Bytomia, podczas którego odbędzie się uroczyste odpalenie unikalnego neonu. Ofertę uzupełniają imprezy taneczne, w tym plenerowe Metrodisco na katowickich Sztauwajerach oraz Retrodisco w Muzeum Historii Polski Ludowej w Rudzie Śląskiej, czyli taneczny powrót do przeszłości.

– Kierunek GZM to dowód na to, że aby przeżyć niesamowitą przygodę, wcale nie trzeba wyjeżdżać na drugi koniec świata. Prawdziwa magia tkwi w odkrywaniu na nowo miejsc, które mijamy każdego dnia, i pozwalaniu, by zaskoczyły nas swoją historią, klimatem i energią. Nasz festiwal udowadnia, że Metropolia to nie tylko punkty na mapie, ale przede wszystkim fascynujące opowieści i ludzie, którzy tworzą jej niepowtarzalny charakter – wyjaśnia Daria Kosmala, dyrektor Departamentu Marki i Komunikacji Marketingowej GZM.

Ruda Śląska mocno wpisuje się w ideę festiwalu. Miasto zaprezentuje zarówno swoje zabytki i dziedzictwo przemysłowe, jak i miejsca, które często mijamy na co dzień, nie znając ich historii. W programie znalazły się m.in. Muzeum Historii Polski Ludowej, zabytkowy Ikarus, rowerowa rajza przez miasto, śląski spacer grozy, trasa śladami dawnych rodów i legend oraz plenerowe Retrodisco.

Podróż do PRL-u w Muzeum Historii Polski Ludowej

Jedną z rudzkich propozycji jest „Podróż do PRL-u – Muzeum Historii Polski Ludowej w Rudzie Śląskiej”. To wydarzenie dla osób, które chcą przenieść się w realia minionych dekad i zobaczyć, jak wyglądała codzienność w czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Zwiedzanie prowadzi przez muzealną przestrzeń pełną eksponatów, opowieści i znaków charakterystycznych dla epoki PRL-u. Dla starszych uczestników może to być sentymentalny powrót do wspomnień, a dla młodszych – żywa lekcja historii najnowszej.

• Kiedy: 27–28 czerwca 2026 roku
• Godziny: 10:00-11:30, 11:30-13:00, 13:00-14:30, 14:30-16:00, 16:00-17:30
• Miejsce startu: Muzeum Historii Polski Ludowej w Rudzie Śląskiej
• Rezerwacja przez maila: [email protected]

Ikarusem w przeszłość. Zabytkowy autobus pojedzie przez Metropolię

W programie znalazła się również wyprawa „Ikarusem w przeszłość”. To propozycja dla tych, którzy pamiętają charakterystyczny dźwięk silnika tych autobusów, ale też dla młodszych uczestników, którzy znają je już tylko z opowieści, zdjęć albo filmów.

Trasa prowadzi przez Katowice, Chorzów, Bytom i Rudę Śląską. Przejazd zabytkowym Ikarusem ma być nie tylko podróżą komunikacyjną, ale też symbolicznym powrotem do miejskiej codzienności sprzed lat. Zakończenie zaplanowano przy Muzeum PRL-u w Rudzie Śląskiej.

• Kiedy: 27–28 czerwca 2026 roku
• Start: Katowice, ul. Sądowa
• Zakończenie: Muzeum PRL-u w Rudzie Śląskiej
• Czas trwania: ok. 1,5 godziny
• Dla kogo: rodziny, młodzież i dorośli
• Rezerwacja: zapisy nie obowiązują

Warto pamiętać, że ze względu na konstrukcję pojazdu, w tym wysokie wejście, udział może być utrudniony dla osób z ograniczeniami ruchowymi.

Rudzka rajza na kole II. Rowerem przez historię i przemysłowy krajobraz

Dla miłośników aktywnego wypoczynku przygotowano trasę „Rudzka rajza na kole II”. To rowerowa wycieczka przez miejsca, które pokazują Rudę Śląską jako miasto przemysłu, robotniczych osiedli, zielonych przestrzeni i współczesnej rekreacji.

Uczestnicy ruszą z Amfiteatru Zieleni przy Trakcie Rudzkim. Na trasie znajdą się m.in. Góra Antonia, Kolonia Ficinus oraz tężnia solankowa w Bykowinie. Wycieczka ma charakter rekreacyjny i nie jest opisywana jako szczególnie wymagająca. Tempo przejazdu ma być dostosowane zarówno do dorosłych, jak i dzieci.

• Kiedy: 27 czerwca 2026 roku
• Godziny: 10:00–15:30
• Trasa: Amfiteatr Zieleni – Trakt Rudzki → Góra Antonia → Kolonia Ficinus → tężnia solankowa w Bykowinie
• Miejsce startu: Amfiteatr Zieleni – Trakt Rudzki w Rudzie Śląskiej
• Przewodnik: Andrzej Godoj
• Rezerwacja: wymagana wcześniejsza rezerwacja

Zapisy prowadzi Wydział Kultury, Komunikacji Społecznej i Promocji Miasta Urzędu Miasta w Rudzie Śląskiej pod numerem telefonu: 32 244 90 00 wew. 3250.

Retrodisco w Muzeum PRL-u. Taneczny powrót do lat 70. i 80.

Nie tylko spacery i zwiedzanie. W programie pojawia się także wydarzenie specjalne „Retrodisco”, czyli plenerowa impreza w klimacie dawnych dancingów, domów wczasowych, kolorofonów, kaset magnetofonowych i dyskotek sprzed kilku dekad.

Wydarzenie odbędzie się w Muzeum Historii Polski Ludowej w Rudzie Śląskiej. Organizatorzy zachęcają do ubioru zgodnego z klimatem epoki PRL. Mile widziane będą stylizacje z lat 70. i 80., ortalion, cekiny, trwała ondulacja, wąsy i wszystkie modowe skojarzenia z tamtym czasem.

• Kiedy: 27 czerwca 2026 roku
• Godziny: 18:00–23:00
• Miejsce: Muzeum Historii Polski Ludowej, ul. Dwór Nowa Ruda 12, Ruda Śląska
• Rezerwacja: nie jest konieczna

Dodatkowym smaczkiem ma być specjalna „limuzyna” w klimacie wydarzenia, czyli Ikarus.

Śląski horror albo gotyk po rudzku. Spacer z teatrem i lokalnymi demonami

Jedną z najbardziej nietypowych propozycji jest „Śląski horror albo gotyk po rudzku”. To wieczorny spacer po dzielnicy Ruda, w którym historia miesza się z lokalnymi wierzeniami, śląskimi motywami demonicznymi i elementami teatru.

Uczestnicy mają przemierzać trasę z przewodnikiem-narratorem, spotykając po drodze fantastyczne postaci. W programie zapowiedziano elementy performansu, efekty audio, kostiumy, rekwizyty i grę aktorską. Spacer odbędzie się o zmierzchu, co ma dodatkowo budować atmosferę wydarzenia.

• Kiedy: 26 czerwca 2026 roku
• Godziny: 20:30–22:30
• Trasa: ruiny zamku rudzkiego – dawny folwark z piekarokiem – cmentarz przy ul. Porębskiej i mauzoleum Pielerów – pola uprawne – park dworski w dolinie Potoku Rudzkiego – tereny leśne wzdłuż parku – ruiny zamku rudzkiego
• Miejsce startu: ruiny zamku rudzkiego / domu Karola Goduli, ul. Bujoczka, Ruda Śląska
• Przewodnik: Adam Kowalski
• Rezerwacja: pula miejsc została już wyczerpana

Wycieczka zawiera elementy terenowe i nie jest polecana osobom poruszającym się na wózkach ani rodzinom z wózkami dziecięcymi.

Po śladach diabła z Rudy, włoskich hrabiów i śląskiego kopciuszka

Kolejna rudzka mikrowyprawa prowadzi przez najstarszą część miasta. „Po śladach diabła z Rudy, włoskich hrabiów i śląskiego kopciuszka” to spacer, w którym spotykają się lokalne legendy, historia przemysłu, dawne rody, zabytkowe familoki i przyroda odzyskująca tereny poprzemysłowe.

Na trasie znalazły się m.in. Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka, Ruda Zamek, Rów Rudzki, Park Kozioła, kościół św. Józefa, krypta rodowa Ballestremów i Szyb Franciszek. Uczestnicy poznają także mniej oczywiste miejsca, w tym zapomniane hałdy hutnicze związane z działalnością ludzi Karola Goduli.

• Kiedy: 28 czerwca 2026 roku
• Godziny: 10:00–14:00 oraz 12:30–16:30
• Trasa: Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka → Ruda Zamek → Rów Rudzki → ul. Starowiejska → ul. Janasa → Park Kozioła → kościół św. Józefa → Szyb Franciszek → Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka
• Miejsce startu: przed budynkiem Muzeum Miejskiego im. Maksymiliana Chroboka, ul. Wolności 26
• Przewodnicy: Andrzej Godoj, Aleksandra Małek i Mateusz Kitel
• Rezerwacja: pula miejsc została już wyczerpana

Organizatorzy zaznaczają, że trasa nie jest szczególnie trudna, ale częściowo prowadzi przez teren dziko zarośnięty, miejsca ze schodami i nierównym podłożem. Zalecane są wygodne buty terenowe oraz ubiór dopasowany do pogody.

Kierunek GZM w Rudzie Śląskiej. Co warto wiedzieć przed udziałem?

Program rudzkich wydarzeń pokazuje miasto z wielu perspektyw. Można wybrać nostalgiczną podróż do PRL-u, przejazd zabytkowym autobusem, rowerową trasę przez przemysłowe i zielone przestrzenie, spacer z elementami grozy albo opowieść o rodach, legendach i najstarszej części Rudy.

Przed udziałem warto sprawdzić aktualne informacje organizacyjne na stronie festiwalu Kierunek GZM. Przy części wydarzeń obowiązuje rezerwacja, a w przypadku wybranych spacerów pula miejsc została już wyczerpana.