GORĄCY TEMAT Rachunki za ciepło w Rudzie Śląskiej wciąż wysokie. Czy coś się zmieni?

Mieszkańcy Rudy Śląskiej wciąż płacą wysokie rachunki za ogrzewanie, a w niektórych budynkach koszty wzrosły o blisko 60%. Główną przyczyną problemu ma być niekorzystny kontrakt gazowy zawarty w 2022 roku. Władze miasta wspólnie ze spółdzielniami mieszkaniowymi zaapelowały do rządu o pilną interwencję, renegocjację umowy i wprowadzenie dodatkowego wsparcia dla mieszkańców.

Wysokie stawki za ciepło

W zeszłym roku mieszkańcy naszego miasta sygnalizowali, że otrzymali bardzo wysokie rachunki z rozliczeniem za ciepło. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, bywały one wyższe o nawet kilkaset złotych, co stanowiło znaczne obciążenie dla domowego budżetu. Spółdzielnie mieszkaniowe zaznaczały, że nie mają żadnego wpływu na ceny ciepła, gdyż te ustalane są przez przedsiębiorstwo energetyczne, a następnie zatwierdzane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Problem nie dotyczy wyłącznie Rudy Śląskiej, lecz całego kraju. Częściowym rozwiązaniem miało być wprowadzenie bonu ciepłowniczego – świadczenia przeznaczonego dla gospodarstw domowych o niższych dochodach, korzystających z ciepła systemowego. Pomoc przysługiwała pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego.

Czy w tym roku jest taniej?

Niestety, w tym roku mieszkańcy ponownie pokazują swoje „rachunki grozy” – sytuacja wcale nie uległa poprawie, o czym mówi sam prezydent Michał Pierończyk. Mimo zaliczek wyższych średnio o 60% w budynkach zasilanych przez EC Mikołaj, około 25% lokatorów otrzymało informacje o niedopłatach.

-Taryfa za ciepło przyjęta w ubiegłym roku wynosiła 207,92 zł/GJ, podczas gdy wcześniej było to 209,88 zł/GJ. Pomimo niewielkiego spadku stawki nie przełożyło się to na obniżenie rachunków za ciepło – mówi Michał Pierończyk, prezydent Rudy Śląskiej.

Oznacza to, że nierzadko w naszym mieście koszt ogrzania 50-metrowego mieszkania przewyższa koszty dla domu jednorodzinnego. Problem dotyczy blisko 70 000 mieszkańców Rudy Śląskiej, w szczególności odbiorców korzystających z ciepła dostarczanego z EC Mikołaj i EC Wirek, czyli źródeł opartych na paliwie gazowym.

-Inaczej wygląda sytuacja w Halembie i Bielszowicach, gdzie do tej pory funkcjonują systemy ciepłownicze oparte na węglu. Nie oznacza to jednak, że w przyszłości te dzielnice nie będą musiały mierzyć się z podobnymi wyzwaniami. W perspektywie najbliższych lat również te źródła będą wymagały likwidacji lub modernizacji, w Bielszowicach do końca 2028 roku – wskazuje Michał Pierończyk.

Rzeczywisty wymiar obciążeń obrazują twarde kalkulacje zarządców nieruchomości z naszego miasta.

– Wyliczenia z naszych zasobów precyzyjnie obrazują skalę wyzwań, przed którymi stanęli mieszkańcy: koszt ogrzewania przypadający na jeden metr kwadratowy powierzchni użytkowej wzrósł z około 61 zł w sezonie 2024/2025 do ponad 97 zł w sezonie 2025/2026 – wskazuje Krzysztof Skrzymowski prezes zarządu MGSM „Perspektywa”. – Oznacza to, że w przypadku lokalu o metrażu 50 metrów kwadratowych wydatek ten zwiększył się z poziomu około 3 100 zł do blisko 4 900 zł. – dodaje.

Zmiana źródła ciepła w EC Mikołaj

Jak wskazał prezydent Michał Pierończyk, problem wysokich stawek za ogrzewanie dotyczy głównie lokali, do których ciepło dostarcza EC Mikołaj. Wcześniej elektrociepłownia wykorzystywała kotły węglowe do wytwarzania ciepła, jednak ze względu na dekarbonizację, do końca 2022 roku konieczne było ich wyłączenie z użytkowania. Zarząd spółki podjął wówczas decyzję o przystosowaniu ich do spalania gazu.

-Decyzja ta zbiegła się w czasie z wybuchem pełnoskalowej wojny w Ukrainie w lutym 2022 roku, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen surowców energetycznych. W konsekwencji zawarty kontrakt na dostawę gazu wiązał się z wysokimi kosztami, które wpływają na wysokość taryfy, która obowiązuje zarządców nieruchomości, czyli także na koszty ciepła ponoszone przez mieszkańców – wyjaśnia prezydent.

Podkreśla przy tym, że mieszkańcy nie mogą być zakładnikami niekorzystnego kontraktu, zawartego podczas największego kryzysu energetycznego, przez poprzedni zarząd spółki Węglokoks Energia. Umowa będzie miała konsekwencje finansowe jeszcze przez kilka lat – aż do końca 2029 roku. Choć obecnie rynkowe ceny gazu spadły i ustabilizowały się poniżej poziomu 80 EUR/MWh, wysokie koszty nie zniknęły – po prostu rozłożono je na kolejne lata w formie rat. To z kolei bezpośrednio wpływa na wysokość taryfy, która dla mieszkańców Rudy Śląskiej zasilanych z Elektrociepłowni Mikołaj wynosi 208 zł/GJ i jest jedną z najwyższych w kraju.

O komentarz w sprawie możliwości renegocjacji kontraktu poprosiliśmy Węglokoks Energia, jednak dotychczas nie otrzymaliśmy odpowiedzi na zadane pytania.

Prośba o interwencję Ministerstwa

Jak wskazują władze miasta, na szczeblu lokalnym wyczerpały już wszystkie możliwe warianty działania, dlatego czas pójść wyżej, do władz państwowych. Prezydent Michał Pierończyk wspólnie ze spółdzielniami wystosował wniosek do Ministra Energii oraz Ministra Aktywów Państwowych o pilne spotkanie robocze w stolicy. Samorząd i strona społeczna oczekują renegocjacji wieloletniego kontraktu na zakup gazu przez lokalnego dostawcę, a zarazem państwową spółkę Węglokoks Energia ZCP, wdrożenia dedykowanych rozwiązań osłonowych dla odbiorców indywidualnych oraz podjęcia zdecydowanych działań nadzorczych.

-Chcemy rozmawiać o konkretnych, dedykowanych działaniach osłonowych dla mieszkańców Rudy Śląskiej, które winny też docelowo skutkować obniżeniem ceny ciepła.

To kolejna interwencja prezydenta w ministerstwach, lecz jak podkreśla, sprawa jest naprawdę poważna. We wrześniu miasto złożyło wniosek o przekazanie dotacji celowej z budżetu państwa na finansowanie wypłat bonu ciepłowniczego – w ubiegłym sezonie grzewczym Rudzianie złożyli ponad 3 000 wniosków. Ruda Śląska wykazała zapotrzebowanie na łączną kwotę ponad 6,8 mln zł. Dla porównania, kolejnym miastem, które złożyło zapotrzebowanie na najwyższą, kwotę są Katowice, które wnioskowały o ponad 1,3 mln zł. W bieżącej edycji programu w Rudzie Śląskiej wpłynęło już 4500 wniosków.

-Dlatego ponownie będę interweniował w ministerstwach i zabiegał o zaangażowanie strony rządowej, gdyż niesprawiedliwym jest, aby mieszkańcy Rudy Śląskiej płacili dużo więcej za ciepło niż mieszkańcy innych miast Metropolii. Zależy mi na wypracowaniu konkretnych rozwiązań, które pozwolą ograniczyć te obciążenia – dodaje prezydent.

Osobny apel do władz państwowych przygotował Klub Radnych „Współpraca i Rozwój”. Projekt apelu obejmuje siedem postulatów skierowanych do premiera oraz ministrów aktywów państwowych i energii. Klub domaga się m.in. pilnej interwencji w sprawie warunków kontraktu gazowego, przyspieszenia postępowania arbitrażowego między Węglokoks Energia ZCP a PGNiG Obrót Detaliczny oraz wyjaśnienia wpływu umowy na ceny ciepła i wskazania możliwego terminu obniżenia taryf. Jego finalne brzmienie zostanie ustalone podczas sesji Rady Miasta.