Transport używanego auta do Polski: co sprawdzić poza ceną frachtu morskiego

Niska cena przewozu statkiem może sprawiać wrażenie, że najtrudniejsza część importu jest już załatwiona. Tymczasem między odbiorem auta od sprzedawcy a przekazaniem go kupującemu w Polsce pozostają załadunek, formalności eksportowe, rejs, obsługa w porcie docelowym i transport lokalny. Jedna kwota opisana jako „transport” często niewiele mówi o koszcie całej drogi.

Niezależnie od tego, czy sprowadzamy jeden samochód dla rodziny, czy kilka do dalszej sprzedaży, warto najpierw rozpisać trasę. Przy każdym odcinku należy wskazać odpowiedzialną firmę, ujęte w ofercie koszty i potrzebne dokumenty. Z takim zestawieniem łatwiej porównać sposoby przewozu i oferty usługodawców.

Najpierw porównaj zakres przewozu, potem cenę

Jedna oferta może dotyczyć wyłącznie rejsu z portu chińskiego do europejskiego, a druga obejmować także odbiór samochodu i obsługę w porcie docelowym. Różnica w cenie nie musi więc wynikać z wysokości frachtu. Wycena powinna wskazywać port załadunku i wyładunku, czynności przeładunkowe, opłaty dokumentacyjne, okres bezpłatnego składowania oraz sposób naliczania opłat po jego przekroczeniu.

Jeśli sprowadzasz chińskie samochody używane, podaj w zapytaniu markę, model i dokładną wersję zamiast ogólnego określenia „auto z Chin”. W zapytaniu trzeba podać wymiary i masę pojazdu, rodzaj napędu, informację o możliwości poruszania się o własnych siłach oraz przewidywany termin przekazania do transportu. Jeśli wycena dotyczyła zwykłego auta osobowego, a do wysyłki trafia większy SUV, warunki mogą wymagać ponownego potwierdzenia. Ważny jest również termin ważności oferty. Zrzut ekranu z ceną sprzed kilku tygodni nie potwierdza aktualnej rezerwacji miejsca na statku.

Przy dostawie przez inne państwo UE i dalszym przewozie drogowym do Polski należy ustalić miejsce odprawy celnej, organizację kolejnego odcinka i sposób przekazania dokumentów. Bliskość portu nie eliminuje kosztów odbioru i transportu przez granicę. Porównywane warianty powinny kończyć się w tym samym miejscu dostawy.

Adres odbioru trzeba doprecyzować również pod kątem rozładunku. Duży zestaw do przewozu samochodów nie zawsze wjedzie na osiedlową lub wąską drogę. Uzgodnienie miejsca postoju, godziny i osoby odbierającej ogranicza improwizację na ostatnim odcinku.

Ro-ro czy kontener? Decydują auto i warunki przewoźnika

W transporcie ro-ro samochody zwykle wjeżdżają na statek i z niego zjeżdżają. Przewóz kontenerowy wymaga ustalenia załadunku, mocowania i wyładunku pojazdu z kontenera. Wybór zależy od wymiarów auta, jego sprawności, liczby pojazdów, trasy oraz warunków przyjęcia przez przewoźnika. Problemy z uruchomieniem, wycieki i szczególne uszkodzenia należy zgłosić już podczas wyceny.

Przy autach elektrycznych i hybrydowych trzeba dodatkowo zapytać o dokumentację stanu akumulatora trakcyjnego i wymagania dotyczące wysyłki. Zasady poziomu naładowania stosowane przez jednego armatora nie muszą obowiązywać na wszystkich trasach. Uszkodzenie lub nieprawidłowa praca baterii wymaga uzgodnienia dalszego postępowania ze specjalistą i przewoźnikiem. Nie można wtedy po prostu zamówić przewozu jak dla zwykłego, sprawnego auta.

Osobnego potwierdzenia wymaga możliwość pozostawienia w samochodzie części, opon lub innych przedmiotów oraz sposób ich zgłoszenia. Niektóre rzeczy mogą zmieniać warunki przewozu lub ochrony ubezpieczeniowej. Oszczędność na przesyłce kurierskiej nie uzasadnia wkładania do bagażnika przedmiotów, których przewoźnik nie zaakceptował.

Co oznaczają warunki handlowe wpisane do oferty

Reguły FOB czy CIF określają nie tylko podział kosztów transportu, lecz także moment dostawy i przejścia ryzyka. Zgodnie z Incoterms® 2020 Międzynarodowej Izby Handlowej przy FOB ryzyko przechodzi co do zasady po umieszczeniu towaru na statku we wskazanym porcie załadunku. Przy CIF sprzedający organizuje fracht i ubezpieczenie do portu przeznaczenia, ale nie oznacza to, że ponosi ryzyko aż do przybycia towaru do tego portu.

CIF nie należy więc rozumieć jako zapewnienia, że kupujący do chwili przybycia auta „nie musi się niczym zajmować”. Przy przewozie kontenerowym lub obejmującym kilka środków transportu warto uzgodnić z fachowcem regułę odpowiadającą rzeczywistemu sposobowi przekazania ładunku. W umowie trzeba wskazać także nazwane miejsce lub port i wersję reguł. Same trzy litery nie opisują wszystkich ustaleń.

Polisa to dopiero początek: sprawdź zakres ochrony

Najpierw należy ustalić, jaki odcinek transportu obejmuje polisa, kto jest ubezpieczonym, jak określono sumę ubezpieczenia i komu zgłasza się szkodę. Ubezpieczenie odpowiedzialności przewoźnika i ubezpieczenie samego ładunku nie zapewniają identycznej ochrony. Wcześniejsze uszkodzenia, awaria mechaniczna i nowa szkoda w transporcie mogą podlegać różnym postanowieniom.

Przed wysyłką warto zachować wyraźne zdjęcia stanu auta oraz protokół przekazania, a przy odbiorze od razu je porównać. Nowe rysy, uszkodzoną szybę lub brak wyposażenia należy odnotować i zgłosić zgodnie z ustaleniami. Zbieranie dowodów dopiero po podpisaniu odbioru bez zastrzeżeń może utrudnić sprawę. Terminy zgłoszeń wynikają z konkretnej umowy przewozu i polisy; nie należy przyjmować jednej liczby dni znalezionej w internecie.

Pytania do ubezpieczyciela warto oprzeć na konkretnych sytuacjach: która ochrona obejmuje uszkodzenie podczas załadunku, czy polisa działa w razie wypadku na odcinku drogowym i kto odpowiada za samochód oczekujący w porcie. Zapisanie odpowiedzi w dokumentacji ogranicza ryzyko odsyłania od jednej firmy do drugiej po wystąpieniu szkody. Istniejące uszkodzenia trzeba rzetelnie zachować w protokole. Nie powinno się zastępować ich dokumentacji nowymi zdjęciami pokazującymi tylko wybrane fragmenty auta.

Przygotuj dokumenty również wtedy, gdy auto jest już na morzu

Fakturę handlową, dokumenty identyfikacyjne i rejestracyjne pojazdu, dokumenty przewozowe oraz materiały potrzebne do zgłoszenia celnego należy sprawdzić z wyprzedzeniem. Szczególnej uwagi wymagają zgodność numeru VIN, danych stron i opisu samochodu. Poprawianie dokumentów dopiero po przybyciu ładunku może opóźnić odbiór i spowodować dodatkowe opłaty za składowanie lub obsługę.

Praktycznym rozwiązaniem są trzy kontrole dokumentacji: przed wysyłką, po wyjściu statku z portu i przed jego przybyciem. Po rozpoczęciu rejsu należy uzyskać dane dokumentów przewozowych oraz potwierdzić faktyczny rejs i organizację odbioru. Przed przybyciem warto sprawdzić kontakt do agencji celnej, warunki wydania auta i rezerwację dalszego przewozu. O zmianie przewidywanej daty przybycia trzeba jednocześnie informować odbiorcę, aby samochód nie czekał bez obsługi albo laweta nie przyjechała zbyt wcześnie.

Komisja Europejska wskazuje, że przy obliczaniu należności celnych znaczenie mają klasyfikacja, wartość i pochodzenie towaru. Również podstawa opodatkowania importowym VAT nie ogranicza się do samej ceny auta. Podmiot prowadzący odprawę powinien sprawdzić dokumenty i składniki kosztów. Warto przy tym ustalić, czy transport i ubezpieczenie są już ujęte w którejś pozycji oferty, aby nie policzyć ich dwukrotnie ani ich nie pominąć. 

Ustalenia zakupowe i logistyczne muszą dotyczyć tego samego auta

Wybierając kandydatów z katalogu używanych samochodów Guazi, można już w zapytaniu podać miejsce dostawy w Polsce i poprosić o wskazanie, które etapy eksportu oraz przewozu obejmuje cena. Oficjalny opis działalności Guazi wymienia usługi eksportowe i logistyczne. Ustalenia dotyczące przewoźnika, ubezpieczenia, odprawy i dostawy lokalnej powinny jednak znaleźć się w pisemnej ofercie dla danego zamówienia.

Kontakt przez polskojęzyczną stronę Guazi można wykorzystać również do potwierdzenia gotowości auta do wysyłki, stanu dokumentacji i czynności, które kupujący ma zorganizować samodzielnie. Im bardziej konkretne odpowiedzi na etapie wyceny, tym łatwiej uzgodnić późniejszy przebieg transportu.

Organizując końcowy odbiór w Polsce, trzeba jeszcze sprawdzić stan techniczny samochodu oraz warunki dotyczące rejestracji i ubezpieczenia. Auto, które nie może legalnie i bezpiecznie wyjechać na drogę, należy przewieźć odpowiednim środkiem transportu. Dopiero po uwzględnieniu tego odcinka w budżecie można porównać samą cenę frachtu z rzeczywistym kosztem dostawy.