Twój chatbot łamie przepisy? 4 nowe obowiązki AI Act od 2 sierpnia 2026

Od 2 sierpnia 2026 r. zaczęły obowiązywać nowe, unijne wymogi przejrzystości wynikające z art. 50 AI Act. Kolejna faza wchodzenia w życie Aktu o sztucznej inteligencji została nieco złagodzona, ponieważ wcześniej – rozporządzeniem (UE) 2026/1744 (tzw. Digital Omnibus on AI), przyjętym przez Parlament Europejski i Radę (UE), opublikowanym w Dzienniku Urzędowym UE 24 lipca 2026 r. i obowiązującym od 27 lipca 2026 r. – odroczono wprowadzenie obowiązków dotyczących systemów wysokiego ryzyka AI.

Jednakże przepisy, które działają od 2 sierpnia 2026 r. mają istotne znaczenie dla wielu polskich przedsiębiorców. Jeśli Twoja firma używa chatbotów, voicebotów lub publikuje treści wygenerowan e przez AI, masz od teraz prawny obowiązek wyraźnie informować o tym klientów i użytkowników, spełniając konieczne wymagania wynikające z art. 50 AI Act. Sprawdź o czym musisz pamiętać i co musisz wdrożyć w swojej firmie już dzisiaj, aby zachować pełną zgodność z nowym prawem. Podpowiada Kancelaria Pałucki & Szkutnik z Krakowa

Czym jest art. 50 AI Act?

Na początek krótkie wprowadzanie, kogo i czego dotyczy w ogóle art. 50 AI Act. Obowiązuje on podmioty, które są:

• dostawcami systemów AI – nie tylko wielkie firmy, ale również np. te polskie, które opierają się na narzędziach modelu GPAI;
• wdrażającymi systemy AI;
• podmiotami stosującymi (deployerami) systemy AI, w tym systemy generatywne oparte na modelach GPAI. Adresatami poszczególnych obowiązków z art. 50 są – zależnie od ustępu – albo dostawcy (ust. 1 i 2), albo podmioty stosujące (ust. 3 i 4).

Natomiast przepisy, które się znajdują w powyższym artykule to:

• obowiązek informowania użytkownika o interakcji z AI;
• oznaczanie treści generowanych przez AI;
• informowanie o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej (art. 50 ust. 3) – obowiązek podmiotu stosującego – osoby poddawane takiej analizie muszą być o tym uprzednio poinformowane, poza tym dodatkowo obowiązuje zgodność z przepisami o ochronie danych osobowych; obowiązek nie ma zastosowania do systemów dozwolonych prawem do wykrywania, zapobiegania lub ścigania przestępstw;
• obowiązek oznaczania deepfake’ów oraz tekstów o znaczeniu publicznym (art. 50 ust. 4) – obowiązek podmiotu stosującego;
• liczy się moment i forma przekazania informacji (art. 50 ust. 5) – to znaczy muszą być przekazane najpóźniej przy pierwszej interakcji oraz w jasny, zrozumiały i dostępny dla użytkownika sposób;
• art. 50 AI Act działa równolegle z RODO oraz innymi obowiązkami transparentności w prawie UE oraz krajowym.

Współdziałanie Art. 50 i RODO

Art. 50 AI Act, który nakłada na firmy obowiązek przejrzystości, jak cały zresztą Akt o sztucznej inteligencji działa równolegle z RODO. To znaczy obydwa rozporządzenia działają jednocześnie i niezależnie od siebie. W skrócie – spełnienie wymogów z zakresu sztucznej inteligencji nie zwalnia administratora z przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, co więcej RODO wpływa na obowiązki wyznaczone w art. 50 AI Act.

Przykładowo firma, która wdraża narzędzie oparte na sztucznej inteligencji przetwarzające dane osobowe klientów, czyli np. chatbota na stronie internetowej, musi spełnić zarówno obowiązek informacyjny wynikający z art. 50 AI Act, jak i z art. 13 i 14 RODO. Podobnie w kwestii kategoryzacji biometrycznej i rozpoznawania emocji poza art. 50 należy brać pod uwagę przede wszystkim art. 9 RODO, a w razie zautomatyzowanych decyzji i profilowania art. 22 RODO.

Chatboty, voiceboty i AI w obsłudze klienta

Nowe przepisy, które zaczęły obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r. wprowadzają bardzo jasne zasady co do działania systemów obsługowych – opartych na sztucznej inteligencji – które stosujesz w swojej firmie.

Kluczową zasadą jest konieczność wiedzy użytkownika, z kim rozmawia. To znaczy, że jeśli wykorzystujesz na stronie chatbota czy też na infolinii voicebota masz prawny obowiązek poinformowania rozmówcy, że wchodzi on w interakcję z maszyną. Taki komunikat musi być jasny i wyraźny, a przede wszystkim musi on pojawić się zanim dojdzie do podania jakichkolwiek danych przez użytkownika.

AI Act daje możliwość skorzystania z tzw. „wyjątku oczywistości” związanego z przepisami art. 50. Mówi on, że nie ma konieczności informowania, gdy prowadzenie interakcji z system AI jest oczywiste z punktu widzenia osoby fizycznej, która jest dostatecznie poinformowana, uważna i ostrożna, z uwzględnieniem okoliczności i kontekstu wykorzystywania. Należy być jednak ostrożny i nie nadużywać tego wyjątku.

Treści generowane przez AI i deepfake’i

Art. 50 AI Act ma również spory wpływ na działania marketingu, PR czy obsługi klienta, które korzystają z generatora obrazów, klonowania głosu czy zautomatyzowanego copywritingu. Co zatem się zmienia w dystrybucji treści firmowych:

• jeśli publikujesz obraz, nagranie audio lub wideo, które łudząco przypomina rzeczywiste osoby, obiekty lub zdarzenia, musisz poinformować o tym użytkowników;
• generowane treści muszą posiadać rozwiązania techniczne umożliwiające identyfikację ich pochodzenia – tzn. za pomocą np. odpowiednich znaków wodnych musisz oznaczać treści wytworzone przez AI (obowiązek ten – art. 50 ust. 2 – obciąża co do zasady dostawcę systemu generatywnego; dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. termin na wdrożenie oznaczania odczytywalnego maszynowo upływa 2 grudnia 2026 r.);
• gdy produkujesz za pomocą AI teksty dotyczące spraw o znaczeniu publicznym (np. analizy rynkowe, komunikaty prasowe), musisz o tym poinformować, pamiętaj jednak o płynnym wyjątku procesu ludzkiej redakcji, który obowiązek ten może unieważnić.

Rozpoznawanie emocji i biometria

Istotny przepis – art. 50 ust. 3 AI Act – dotyczy systemów rozpoznawania emocji oraz kategoryzacji biometrycznej, które analizują cechy fizyczne lub zachowanie osób fizycznych. Nakłada on na podmiot stosujący (deployera) obowiązek poinformowania osób narażonych na działanie systemu o jego funkcjonowaniu oraz przetwarzania danych zgodnie z RODO (wyjątek dotyczy zastosowań dozwolonych prawem do wykrywania, zapobiegania lub ścigania przestępstw). Używanie takich narzędzi musi wiązać się z ostrożnością, gdyż niektóre z nich mogą być zakazane na podstawie art. 5 tego samego rozporządzenia, niezależnie od obowiązku informacyjnego z art. 50.

Na co zwrócić uwagę?

• rozpoznawanie emocji w miejscu pracy oraz w instytucjach edukacyjnych jest zakazane na podstawie art. 5 ust. 1 lit. f AI Act (zakaz obowiązuje od 2 lutego 2025 r.), z wyjątkiem zastosowań w celach medycznych lub bezpieczeństwa; zakaz nie ma charakteru całkowitego i nie wynika z art. 50;
• masz bezwzględny obowiązek informacyjny – np. właściciel sklepu musi wyraźnie i z wyprzedzeniem poinformować o tym fakcie osoby, które są poddawane takiej analizie;
• pamiętaj, że dane biometryczne na gruncie RODO stanowią szczególną kategorię danych (art. 9), co oznacza, że w celach komercyjnych niemal zawsze będziesz potrzebować jednoznacznej i dobrowolnej zgody klienta, a w praktyce będzie to najczęściej po prostu nielegalne.

Pamiętaj – jeśli używasz narzędzi AI w swoim biznesie, dokonaj profesjonalnej analizy, najlepiej poprzez wykwalifikowany ku temu podmiot i sprawdź, co po 2 sierpnia faktycznie się zmieniło dla działania Twojej firmy!

Źródło: https://paluckiszkutnik.pl/systemy-wysokiego-ryzyka-ai-act-czy-twoj-biznes-jest-zagrozony/