FOTO Wielki Piec Huty Pokój zmienia się w Centrum Transformacji. Prace przekroczyły 60 proc.

Rewitalizacja jednego z najważniejszych zabytków przemysłowych Rudy Śląskiej wyraźnie nabiera kształtów. Według stanu na koniec sierpnia zaawansowanie prac przy Wielkim Piecu Huty Pokój przekroczyło 60 procent. Zabytkowy obiekt ma stać się nowoczesnym Centrum Transformacji, łączącym historię przemysłu z kulturą, edukacją, turystyką i rekreacją. Inwestycja warta jest ponad 98 mln zł.

Na koniec sierpnia rewitalizacja Wielkiego Pieca przekroczyła 60 procent

Zgodnie z informacją dotyczącą postępu inwestycji, na koniec sierpnia wykonano już ponad 60 procent prac związanych z rewitalizacją Wielkiego Pieca Huty Pokój. Konstrukcja zabytku otrzymała zabezpieczenie antykorozyjne, a montaż nowych podestów oraz siatek był niemal zakończony. Zmiany obejmują nie tylko samą monumentalną konstrukcję pieca, ale również jego otoczenie i budynki, które w przyszłości mają służyć odwiedzającym.

Dawna rampa kolejowa jest przekształcana w wielofunkcyjną przestrzeń. Znajdzie się tam strefa gastronomiczna oraz sala konferencyjna. Dzięki zastosowaniu mobilnej ścianki oba pomieszczenia będzie można połączyć, tworząc większe audytorium przeznaczone m.in. na wydarzenia, spotkania i konferencje.

Podziemia Wielkiego Pieca zostaną udostępnione zwiedzającym

Jednym z najbardziej interesujących elementów inwestycji ma być udostępnienie przestrzeni, do których przez lata nie mieli dostępu mieszkańcy i turyści. Zwiedzający zobaczą m.in. podziemny kanał dymowy oraz wnętrze podstawy komina. Szczególną atrakcją ma być zachowany wózek skipowy, który będzie można oglądać przez szklaną podłogę.

Zmieni się również teren otaczający Wielki Piec. Powstają nowe alejki, tereny zielone oraz parking. W rejonie ul. Niedurnego zaplanowano także bezpieczne przejście dla pieszych. Po zakończeniu całej inwestycji obiekt ma pełnić funkcje turystyczne, kulturalne, edukacyjne i rekreacyjne.

Michał Pierończyk: „Wielki Piec zmienia się na naszych oczach”

Plac budowy odwiedził prezydent Rudy Śląskiej Michał Pierończyk wspólnie z senator Haliną Biedą oraz wicemarszałek województwa śląskiego Joanną Bojczuk. Jak podkreślił prezydent, skala zmian w zabytkowym kompleksie jest już wyraźnie widoczna.

– Wielki Piec Ruda Śląska zmienia się na naszych oczach! Dziś plac budowy odwiedziłem wspólnie z Haliną Biedą oraz Joanną Bojczuk. Mogliśmy zobaczyć, jak bardzo zmienił się już ten wyjątkowy obiekt i jak zaawansowane są prowadzone prace – przekazał Michał Pierończyk.

Po zakończeniu inwestycji jednym z najważniejszych punktów obiektu będzie platforma widokowa, z której odwiedzający będą mogli oglądać panoramę Rudy Śląskiej. Powstaną również nowe przestrzenie ekspozycyjne poświęcone historii huty i przemysłowemu dziedzictwu miasta.

– Zabytkowy Wielki Piec już wkrótce stanie się nowoczesnym Centrum Transformacji. Powstanie tu przestrzeń, która połączy historię przemysłu, kulturę, edukację, rekreację i turystykę. Będzie można spojrzeć na Rudę Śląską z platformy widokowej, poznać historię huty w nowych przestrzeniach ekspozycyjnych, a także zobaczyć miejsca, które przez lata były niedostępne – zaznaczył prezydent Rudy Śląskiej.

Rewitalizacja Wielkiego Pieca kosztuje ponad 98 mln zł

Całkowita wartość projektu „Rewitalizacja Wielkiego Pieca Huty Pokój” wynosi 98 182 533,31 zł. Znaczną część kosztów pokrywa pozyskane przez miasto dofinansowanie. Z Funduszy Europejskich na realizację przedsięwzięcia przeznaczono 66 209 161,84 zł, natomiast wkład z budżetu państwa wynosi 9 474 246,52 zł.

To jedna z najważniejszych inwestycji związanych z wykorzystaniem poprzemysłowego dziedzictwa Rudy Śląskiej. Zgodnie z wcześniejszymi informacjami zakończenie prac przy Centrum Transformacji planowane jest na wiosnę 2027 roku.

Wielki Piec Huty Pokój – przemysłowy symbol Rudy Śląskiej

Historia samego obiektu sięga 1968 roku. Wielki Piec został wybudowany 19 metrów od miejsca, w którym znajduje się obecnie, a następnie przesunięty na docelową pozycję. Dzięki wykorzystaniu tej technologii budowa trwała zaledwie 105 dni, zamiast planowanych około półtora roku. Operację przesunięcia konstrukcji ważącej około 1780 ton uznano za jeden z największych ówczesnych sukcesów technicznych Huty Pokój i jedną z pierwszych tego typu operacji w Europie.

Po niespełna dwóch dekadach eksploatacji urządzenie zostało zmodernizowane. Prace zakończono w 1987 roku, a Wielki Piec przestawiono na produkcję żelazomanganu. Huta Pokój była wówczas jedynym producentem tego stopu w Polsce. Kolejną modernizację przeprowadzono w latach 1995–1997, natomiast produkcję wznowiono dopiero w 2004 roku. Nie trwała ona długo – Wielki Piec został ostatecznie wygaszony w lutym 2005 roku.

Miasto przejęło Wielki Piec w 2018 roku

Nowy rozdział w historii obiektu rozpoczął się po zakończeniu działalności przemysłowej. Pod koniec 2012 roku Wielki Piec został wpisany do rejestru zabytków. W 2018 roku jego formalnym właścicielem, wraz z infrastrukturą towarzyszącą, została Ruda Śląska.

Przejęcie nastąpiło w wyniku zamiany nieruchomości ze spółką Stalmag. Spółka otrzymała prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynku Bramy II, czyli dawnej portierni Huty Pokój, natomiast miasto nabyło Wielki Piec wraz z infrastrukturą. Różnica w wartości nieruchomości wynosiła ponad 90 tys. zł i została uregulowana przez miasto.

Po przejęciu zabytku rozpoczęły się przygotowania do jego nowego zagospodarowania. Miasto wspólnie ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich zorganizowało międzynarodowy konkurs architektoniczny. Zainteresowanie było duże – zgłosiło się 96 pracowni i architektów, a zwyciężyła krakowska eM4. Pracownia Architektury. Brataniec.

Wielki Piec na europejskim szlaku zabytków przemysłowych

Znaczenie rudzkiego zabytku zostało docenione również poza granicami miasta. W 2020 roku Wielki Piec Huty Pokój dołączył do Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego ERIH – European Route of Industrial Heritage, skupiającego najważniejsze obiekty związane z przemysłową historią Europy.

Rok później obiekt zwrócił na siebie uwagę również branży filmowej. Wielki Piec znalazł się w finałowej piątce plebiscytu „Śląska Lokacja Filmowa 2021”, do którego zgłoszono blisko 50 obiektów z 24 miejscowości. Ostatecznie rudzki zabytek zwyciężył w plebiscycie i zdobył tytuł Śląskiej Lokacji Filmowej 2021.

Industrialna sceneria nadal przyciąga filmowców. Obecnie powstaje również film fabularny inspirowany niezwykłą operacją przesuwania konstrukcji Wielkiego Pieca w Hucie Pokój.

Wielki Piec ma stać się nową atrakcją Rudy Śląskiej

Realizowana obecnie inwestycja ma więc domknąć trwający od lat proces ratowania i ponownego wykorzystania przemysłowego zabytku. Obiekt, który przez dziesięciolecia służył produkcji, po rewitalizacji ma zostać otwarty dla mieszkańców oraz turystów i opowiadać o przemysłowej historii Rudy Śląskiej w zupełnie nowej formie.

– Coraz bliżej do momentu, kiedy Wielki Piec otworzy się dla mieszkańców i turystów. To będzie nowe, ważne miejsce na mapie Rudy Śląskiej – podsumował Michał Pierończyk.