Wskaźnik OEE w produkcji – jak poprawić efektywność maszyn i zwiększyć zyski?

Wskaźnik OEE (Overall Equipment Effectiveness) pozwala w bardzo intuicyjny sposób określić rzeczywistą efektywność maszyn produkcyjnych. Dlaczego warto go monitorować i w jaki sposób przekłada się to na zyski przedsiębiorstwa? Sprawdźmy!

Wskaźnik OEE – co to jest?

Wskaźnik OEE opisuje, jak efektywnie wykorzystywane są maszyny. W tym celu łączy czas dostępności, wydajność i jakość, czyli realną produkcję vs. potencjał teoretyczny. Załóżmy, że według założeń Twoja linia powinna wyprodukować 1000 sztuk dziennie, a w praktyce wytwarza tylko 600. Gdzie znajduje się brakujących 400 jednostek? Wskaźnik OEE w przemyśle pomaga to ustalić i znaleźć słabe punkty.

Ten parametr ujawnia całą prawdę o procesach produkcyjnych – pomaga zidentyfikować przestoje, wolniejsze tempo pracy czy wadliwe produkty. Dzięki temu zyskujesz możliwość podejmowania decyzji opartych na twardych danych, a nie domysłach czy intuicji. Co więcej, OEE pozwala porównywać efektywność różnych maszyn, linii produkcyjnych, zmian roboczych czy całych zakładów, co jest niezbędne w procesie ciągłej optymalizacji produkcji.

Jak oblicza się wskaźnik OEE? Wzory i zasady

Wskaźnik OEE jest obliczany jako iloczyn trzech parametrów – dostępności, wydajności i jakości.

• Dostępność obliczana jest jako stosunek rzeczywistego czasu pracy do czasu planowanego. Uwzględnia wszystkie przestoje – zarówno te planowane (np. konserwacje i przeglądy), jak i nieplanowane awarie czy braki materiałów.
• Wydajność mierzy, czy maszyna pracuje z optymalną prędkością. Oblicza się ją, dzieląc rzeczywistą liczbę wyprodukowanych sztuk przez teoretyczną wydajność maszyny w danym czasie.
• Jakość to stosunek produktów spełniających normy do całkowitej liczby wyprodukowanych jednostek

Sam wskaźnik OEE to po prostu iloczyn tych trzech parametrów. Przykładowo, gdy maszyna ma dostępność 85%, wydajność 90% i jakość 95%, jej wskaźnik OEE wynosi: 0,85 × 0,90 × 0,95 = 0,724, czyli 72,4%.

Jak system wizualizacji automatyzuje monitorowanie wskaźnika OEE?

Manualne obliczanie OEE na podstawie arkuszy kalkulacyjnych to historia. Dzięki oprogramowaniu explitia wskaźnik OEE będzie aktualizowany automatycznie w czasie rzeczywistym, dając pełny wgląd w efektywność każdej maszyny w parku produkcyjnym. Moduł wizualizacji stanu produkcji zbiera dane bezpośrednio ze sterowników i innych źródeł, eliminując ryzyko błędów wynikających z ręcznego wprowadzania informacji.

Przede wszystkim daje to dostęp do kluczowych danych z dowolnego urządzenia – czy to komputera w biurze, tabletu na hali produkcyjnej, czy smartfona. Wyświetlane są nie tylko wartości wskaźnika OEE, ale także szczegółowe informacje o stanie linii i maszyn, ilości wyprodukowanych sztuk w kontekście zlecenia, czasie cyklu produkcyjnego, alarmach czy przyczynach przestojów. Czytelna wizualizacja godzina po godzinie dostarcza wiedzy niezbędnej do podejmowania szybkich decyzji.

Jak interpretować wyniki OEE i podejmować trafne decyzje biznesowe?

Wartość OEE poniżej 60% wskazuje na znaczące straty w procesie produkcyjnym wymagające natychmiastowej uwagi. Typowe wartości dla przedsiębiorstw przymierzających się do optymalizacji mieszczą się w przedziale 60–75%. Wynik między 75–85% świadczy o efektywnym zarządzaniu produkcją i dobrze zoptymalizowanych procesach. Natomiast osiągnięcie poziomu powyżej 85% stawia dany zakład w gronie firm światowej klasy, które maksymalnie wykorzystują potencjał swoich zasobów.

Co ważne: nawet niewielka poprawa wskaźnika OEE przekłada się na realne oszczędności. Wzrost z 65% do 70% oznacza, że ta sama maszyna w perspektywie roku daje tysiące dodatkowych jednostek bez konieczności inwestowania w nowy sprzęt.

Dlaczego warto mierzyć wskaźnik OEE?

Wskaźnik OEE to fundament efektywnego zarządzania produkcją, który w czytelny sposób pozwala zwizualizować rzeczywistą efektywność skomplikowanych procesów produkcyjnych.

Automatyczne systemy monitorowania eliminują błędy manualnych obliczeń, dostarczają danych w czasie rzeczywistym i umożliwiają szybką reakcję na problemy. Inwestycja w monitoring OEE zwraca się szybko dzięki wzrostowi produktywności, redukcji odpadów i lepszemu wykorzystaniu zasobów.